پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

قرار داد مضاربه از طرف بانک با اشخاص [مضاربه با بانک ]

پرسش : دادن پول از طرف بانکها به شخصیّت هاى حقیقى یا حقوقى، براى مضاربه و گرفتن سود مشخّص از آنها چه حکمى دارد؟
پاسخ : چنانچه شرایط مضاربه را رعایت کنند و سود مضاربه بیش از مقدار مزبور باشد، چنین قراردادى اشکال ندارد.

مضاربه‏ اى كه بانك ها با پول افراد انجام مى‏ دهند [مضاربه با بانک ]

پرسش : مضاربه‏ اى كه بانك ها با پول افراد انجام مى ‏دهند چه حکمی دارد؟
پاسخ : چنانچه شرايط شرعيّه بالا در آن رعايت شود و تنها صورت كاغذ بازى نداشته باشد صحيح است و سود حاصل از آن مشروع مى‏ باشد.

مضاربه در قالب خرید سهام کارخانه ها [کلیات مضاربه ]

پرسش : آیا می توان برای مضاربه در قالب خرید سهام کارخانه ها سرمایه گذاری کرد؟
پاسخ : خريد سهام كارخانه‏ ها و استفاده از منافع آنها نيز صحيح است.

مضاربه با سرمایه گذاری در امور تولیدی و تجاری [کلیات مضاربه ]

پرسش : آیا برای انجام مضاربه حتما باید در امور تجاری سرمایه گذاری کرد یا اینکه در امور تولیدی هم میتوان جهت مضاربه سرمایه گذاری کرد؟
پاسخ : شرط نيست سرمايه گذارى حتماً براى امور تجارى باشد، بلكه سرمايه‏ گذارى در امور توليد (صنعتى، كشاورزى و دامدارى و مانند اينها) را شامل مى‏ شود، بنابراين خريد سهام كارخانه‏ ها و استفاده از منافع آنها نيز صحيح است.

مضاربه با پول رایج [کلیات مضاربه ]

پرسش : آیا در شرایط فعلى که سکّه هاى رایج طلا و نقره در ایران نیست با پول رایج مضاربه را تجویز مى فرمایید؟
پاسخ : اشکالى ندارد.

معنای عقد خارج لازم [کلیات مضاربه ]

پرسش : عقد خارج لازم به چه معناست؟
پاسخ : منظور این است که معامله ای مانند فروش یک کتاب به قیمت معین انجام شود و این عقد لازم است و خارج از معامله اصلی اوست و در ضمن آن شرطی کنند.

تقدم اطاعت والدین بر نماز اول وقت [حق والدین]

پرسش : نماز اول وقت واجب تر است یا امر و فرمان پدر و مادر؟ یعنی اگر مادر یا پدر انسان امر به کاری کرد آیا باید ابتدا آن کار را انجام داد یا نماز اول وقت را به جا آورد؟
پاسخ : در صورتی که ترک فرمان پدر یا مادر باعث ایذاء آنها گردد، انجام فرمان آنها مقدم است. زیرا نماز اول وقت مستحب است ولی اطاعت پدر و مادر در آنچه گفته شد واجب می باشد.

ملاک اولویت اطاعت امر پدر یا مادر [حق والدین]

پرسش : مقام مادر بالاتر است، یا پدر؟ در مقام تعارض بین اطاعت امر پدر و مادر، کدام را ترجیح دهیم؟
پاسخ : مقام هر دو والاست، و تا مى توانید در میان آن دو جمع کنید، و در صورتى که امکان نداشته باشد، بر حسب اهمیّت موارد باید عمل گردد، و آنچه مهم تر است، مقدّم شود.

حقوق زوجه و زوج [حقوق زنان]

پرسش : وظایف و حقوق زوجه و زوج چیست؟
پاسخ : زني که عقد دائم شده بنابر احتياط نبايد بدون اجازه شوهر از خانه بيرون رود يا کاري در خارج خانه انتخاب کند (خواه اجازه لفظي باشد و يا از قرائن معلوم شود که او راضي است) و نبايد بدون عذر شرعي از نزديکي کردن او جلوگيري کند. همچنين بر شوهر واجب است که غذا و لباس و منزل و لوازم ديگر را مطابق معمول براي زن تهيه کند (حتي هزينه طبيب و دارو و مانند آن) و اگر تهيه نکند بنابر احتياط بدهکار او خواهد بود، خواه توانايي داشته باشد يا نه.

تعریف مضاربه [کلیات مضاربه ]

پرسش : لطفا بفرمایید که مضاربه چه نوع معامله ای است؟
پاسخ : «مضاربه» آن است كه فرد يا افرادى سرمايه‏ گذارى كنند و فرد يا افراد ديگرى با آن سرمايه كار كنند و درآمد آن را مطابق قراردادى ميان خود تقسيم كنند، و هر كدام سهمى از آن را ببرند.

ماهیت و حقیقت مضاربه [کلیات مضاربه ]

پرسش : امروز در بسياري از محافل سخن از مضاربه است، لطفاً حقيقت آن را به طور شفاف شرح دهيد؟
پاسخ : الف) مضاربه در أصل مربوط به سرمايه گذاري يک نفر، و تجارت نفر ديگر با آن سرمايه است و سپس تقسيم سود حاصل، طبق توافق قبلي. و چون غالباً براي تجارت مسافرت مي کردند، مضاربه (ضرب در أرض به معني سفر است) ناميده شده، عدّه اي از فقها معتقد بودند مضاربه حتماً از طريق تجارت و بايد با درهم و دينار باشد، ولي ما معتقديم هيچ کدام از اين امور شرط نيست، و مضاربه به معني سرمايه گذاري از يک سو و عمل از سوي ديگر است. چه تجارت يا صنعت يا زراعت يا دامداري باشد. با اسکناس يا درهم و دينار و امثال آن. ب) سود حاصل از مضاربه دو نوع مي تواند باشد: 1- درصدي را براي هر طرف معين کنند. و 2- مبلغ مشخصي را براي صاحب سرمايه در نظر بگيرند؛ به شرط اين که سود حاصل از آن معامله چيزي بيشتر از مبلغ تعيين شده باشد، تا طرف ديگر هم سودي ببرد. نکته: سرمايه گذار مي تواند مبلغي را علي الحساب در ماه بگيرد و در انتهاي مضاربه يا زمان خاصّ ديگري، به طور دقيق محاسبه کنند. ج) زيان حاصل در مضاربه (کم شدن اصل سرمايه) به شرط عدم تعدّي و تفريط عامل، مربوط به سرمايه گذار است. هر چند عامل نيز چون سودي از کارش به دست نياورده زيان کرده است. و در فرض سهل انگاري، بايد عامل زيان را جبران کند. پس اگر سرمايه گذار زيان را نپذيرد مضاربه باطل است. مگر اين که در عقد خارج لازمي مانند بيع شرط کنند چنانچه سرمايه در مضاربه لطمه خورد، آن را عامل جبران مي کند. مهم انجام عقد خارج لازمي به صورت واقعي و جدّي است. مثلاً جنسي را بخرد و در ضمن اين خريد و فروش، شرط کند که عامل زيان احتمالي از مضاربه را جبران مي کند. بانکها در عقد مضاربه براي تضمين سرمايه، بايد اين گونه عمل کنند. يا طبق شرايط مضاربه ضرر براي سرمايه است؛ ولي چون در موارد مختلف سرمايه گذاري مي کنند مي گويند امکان ضرر همزمان در تمام آنها وجود ندارد، سرمايه به خطر نمي افتد.

مضاربه با سود های بالا [کلیات مضاربه ]

پرسش : شرکتی به ازای هر یک میلیون به مدت ۱۵ماه و هر ماه دویست هزار تومان پرداخت میکند(۳ برابر اصل پول) ولی دیگر اصل پول را برگشت نمی دهند و نوع عقد را نیز مشارکتی بیان می کنند و می گویند ضرر وزیان را نیز با هم مصالحه میکنیم. لطفا حکم این نوع شرکت ها را بیان کنید؟
پاسخ : در صورتی که طبق معاملات مشروع مانند مضاربه بوده باشد مانعی ندارد، ولی با توجّه به این که چنین سودی در هیچیک از معاملات رایج نیست، این گونه مؤسّسات به احتمال قوی کلاه برداری است و باید از آنها اجتناب کرد.

مفهوم مصلحت در حکومت اسلامی [وظایف حکومت اسلامی]

پرسش : لطفا مفهوم مصلحت را در حکومت اسلامی بیان فرمایید؟
پاسخ : مصلحت در فقه اهل سنّت مفهومى دارد، و در فقه مکتب اهل بیت(علیهم السلام)مفهومى دیگر. آنچه از نظر فقه شیعه قابل توجیه است، در سه محور خلاصه مى شود: اوّل: آنچه مربوط به حفظ نظام و حکومت اسلامى است. دوّم: حفظ نظم جامعه بر اساس این دو نوع مصلحت بسیارى از احکام مستحدثه شکل مى گیرد زیرا حفظ نظام و حفظ نظم جامعه از مهمترین اهداف اسلام است، که انحراف از آن جایز نیست. سوّم: آنچه مربوط به تعارض اهمّ و مهمّ است یعنى هرگاه دو مصلحت که مورد توجّه و قبول فقه اسلام است، در مقابل یکدیگر قرار گیرند، باید مصلحت اهمّ را ترجیح داد و مهمّ را فداى آن کرد. براى مثال در قسمت اوّل، مى توان مسائل مربوط به انتخابات، شرایط ویژه رئیس جمهورى، و نمایندگان و انتخاب کنندگان را در نظر گرفت. و در قسمت دوّم، مسائلى مانند نظام بانکدارى، و بخش مهمّى از نظام پولى، و مسائل اقتصادى امروز را، به عنوان مثال مى توان ذکر کرد. و در قسمت سوّم محدود کردن پاره اى از معاملات، و صادرات و واردات کشور، که سلطه مردم را بر اموالشان محدود مى سازد، ولى اهداف مهمّى را احیا مى کند، مثال خوبى است.

وجوب تبعیّت از حکم حکومتی ولی فقیه بر همگان [ولایت فقیه]

پرسش : آیا تبعیّت از حکم حکومتی ولی فقیه بر همگان، حتّی مراجع تقلید هم واجب است؟
پاسخ : تبعیّت از حکم حکومتی ولی فقیه بر همگان واجب است.

وجوب تبعیت ازحکم حکومتی برای مقلدین مراجع دیگر [ولایت فقیه]

پرسش : در صورتی که در زمینه سیاسی یا اجتماعی حکمی از جانب رهبری جهت عامه شیعیان صادر شود آیا برای مقلدین دیگر مراجع تکلیف می آورد ؟در زمینه های دیگر چطور و چرا ؟
پاسخ : در مسائل حکومتی حکم ولی فقیه مطاع است.

لزوم شرکت در راهپیمایی روز 22 بهمن [مناسبت ها]

پرسش : شرکت در راهپیمایی 22 بهمن چه حکمی دارد؟
پاسخ : همراهی و شرکت کردن در اینگونه مسائل بر همه مسلمین لازم است.

وجوب شرکت در راهپیمایی های بزرگ [مناسبت ها]

پرسش : آیا شرکت در راهپیمایی های بزرگ لازم است؟ آیا لازم بودن چیزی بیانگر وجوب آن می باشد؟
پاسخ : شرکت در راهپیمایی های بزرگ لازم است و لازم بودن به معنی واجب بودن است.

تبیین حکم حکومتی در فقه اسلامی [وظایف حکومت اسلامی]

پرسش : رابطه حکم حکومتى با احکام اوّلیّه و ثانویّه چیست؟ آیا احکامى که پیامبر اکرم(صلى الله علیه وآله) و امیرالمؤمنین(علیه السلام) در خصوص نظم بخشیدن به امور اجتماعى زمان خود، و همچنین نصب افراد به مناصب مختلف حکومتى صادر مى کردند، از مصادیق احکام حکومتى است؟
پاسخ : آنچه بیان کرده اید از احکام حکومتى است و احکام حکومتى عموماً به یک کبراى کلیّه، که در زمره احکام عناوین اوّلیّه یا ثانویّه است باز مى گردد؛ به تعبیر دیگر، احکام حکومتى در طول احکام اوّلیّه و ثانویّه است، نه در عرض آنها.

محدوده پیروی از ولایت فقیه [ولایت فقیه]

پرسش : در مورد ولایت فقیه چگونه باید عمل کرد ؟
پاسخ : در مسائلی که مربوط به حکومت است باید پیرو ولایت فقیه بود.

تحقیقی یا تقلیدی بودن ولایت فقیه [ولایت فقیه]

پرسش : ولایت فقیه تحقیقی است یا تقلیدی؟
پاسخ : برای کسانی که مجتهد باشند تحقیقی است و برای کسانی که مجتهد نیستند تقلیدی است.

وظیفه زوجه در صورت تقابل امر شوهر با امر ولی فقیه [ولایت فقیه]

پرسش : اگر امر شوهر در تقابل با امر ولی فقیه قرار بگیرد اطاعت از کدامیک لازم است؟
پاسخ : در مسئله مربوط به حکومت باید از ولی فقیه پیروی شود.

حق حبس در صورت رضایت زوجه بر مؤجّل بودن مهریه [حق حبس]

پرسش : در صورتی که زوجه پس از نکاح و قبل از تمکین صراحتاً رضایت خود را مبنی بر موجل شدن مهر خویش اعلام نماید آیا حق حبس خواهد داشت یا خیر ؟
پاسخ : احتیاط واجب آن است که از حق حبس استفاده نکند.

وجوب نفقه در زمانی که زن از حق حبس استفاده می کند [حق حبس]

پرسش : فقهاى شیعه اکثرا فرموده اند زوجه حق دارد مهر غیر مؤجّل را مطالبه و قبل از دخول مى تواند از تمکین تا گرفتن مهر امتناع نماید، آیا در این مدت نفقه به زن تعلق می گیرد؟
پاسخ : ظاهر این است در صورتی که مهریّه ی زن نقد بوده و مرد توانایی پرداخت مهریه را به صورت یکجا یا اقساطی دارد و پرداخت نمی کند، زن مى تواند بدون گرفتن مهر مؤجّل خود را مطلقاً تسلیم شوهر نکند و در این مدّت بر زوج واجب است نفقه او را بدهد و الا نفقه واجب نمی باشد.

استفاده از حق حبس در صورت تقسیط شدن مهریه [حق حبس]

پرسش : برخی از مواقع زوجه برای درخواست مهریه از حقّ حبس استفاده کرده، و دادگاه مهریه را تقسیط می کند آیا حقّ حبس تا پایان اقساط جاری است؛ هرچند ده سال و سی سال طول بکشد؟
پاسخ : با تقسیط مهریه و پرداخت اوّلین قسط، حقّ حبس از بین می رود چرا که موضوع ادای دین تغییر کرده است؛ به این صورت که مهریه از پرداخت یکجا به پرداخت اقساطی تغییر پیدا کرده و با پرداخت قسط اوّل، مهریه دریافت شده است و حقّ حبس از بین می¬رود. ولی چنانچه در پرداخت هر قسط کوتاهی کند حقّ حبس برای زوجه باقی خواهد بود البته توجّه داشته باشید با تمکین و آمیزش ولو یک بار، حقّ حبس زائل می شود. و اگر حقّ حبس را تا پایان اقساط بپذیریم گاهی تمکین بعد از 40 یا 60 سال انجام می شود!

استفاده مکرّر از حق حبس [حق حبس]

پرسش : اگر زنی برای رسیدن به مقاصدش در زندگی از وسیله مهریه استفاده کند به عبارتی به دفعات مهریه را به اجراگذارد و در هر نوبت بنا به میل خود در مقاطعی (وحتی بعد از زندانی شدن همسر بدلیل عدم توان پرداخت یکجای مهریه ) و البته بعد از رسیدن به نتایج دلخواه از ادامه روند پرونده در محاکم انصراف دهد و این موضوع متناوب ادامه یابد . حکم آن چیست و شوهر چه باید بکند؟
پاسخ : بارها گفته ایم که اگر مرد قادر به پرداخت مهریه نباشد او را شرعا نمی توان زندانی کرد بلکه باید تقسیط شود و با اولین قسط، زن باید تمکین کند و طرح مجدد دعوا در این فرض جایز نیست.

تأثیر حق حبس بر الزام آور بودن عقد [حق حبس]

پرسش : تاثیر حق حبس بر الزام آور بودن عقد چیست؟
پاسخ : این حق الزام آور است منتهی با شرایطی که یکی از این شرایط آن است که زن از حق حبس استفاده نکند، در ضمن اگر زوج ثابت شود که تمکن مالی ندارد باید مهریه تقسیط شود و زوجه با گرفتن اولین قسط مهریه باید تمکین کند.

استفاده از حق حبس [حق حبس]

پرسش : آیا زن می توان قبل از دریافت مهریه از تمکین خودداری نماید؟
پاسخ : در صورتی که رابطه زناشوئی بین زن و شوهر انجام نشده و مهریّه عند المطالبه باشد و زن مطالبه کند شوهر باید بپردازد و اگر نپرداخت بنابر مشهور زن می تواند تمکین نکند؛ امّا اگر برای دادگاه ثابت شود که شوهر توان پرداختن نقدی مهریّه را ندارد آن را مطابق توان مالی زوج تقسیط می کند و زوجه با دریافت اوّلین قسط باید تمکین کند و گرنه ناشزه است و حقّ نفقه ندارد و مرد می تواند ازدواج مجدّد داشته باشد.

واگذاری حضانت در برابر بخشش مهریه [بخشش مهریه ]

پرسش : آیا می توان حضانت فرزندانی که بیش از 7 سال دارند را در قبال بذل مهریه زن به زوج برای همیشه به مادر دارد؟
پاسخ : در فرض سؤال مانعی ندارد .

واگذاری حق طلاق در برابر بخشش مهریه [بخشش مهریه ]

پرسش : آیا می توان مهریه را با حق طلاق به گونه ای که هرگز مهر و مهر المثل قابل اجرا نباشد، معاوضه کرد؟
پاسخ : حق طلاق قابل واگذاری نیست ولی می تواند بگوید وکالت در طلاق را به تو می دهم در برابر اینکه مهریه را به من ببخشی.
تعداد صفحات : 538