پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
مرتب سازی بر اساس
 

ترک امر به معروف و نهی از منکر بر اثر فشار اقتصادی [وجوب امر به معروف و نهی از منکر]

پرسش : آیا به دلیل این که جامعه در وضعیّت اقتصادى دشوارى به سر مى برد، مى توان از فریضه امر به معروف و نهى از منکر دست کشید؟
پاسخ : دشوارى شرایط اقتصادى ربطى به وظیفه امر به معروف و نهى از منکر ندارد.

اذن حاکم شرع در امر به معروف و نهی از منکر [وجوب امر به معروف و نهی از منکر]

پرسش : آیا در امر به معروف و نهی از منکر کردن باید از حاکم شرع اجازه گرفت یا می تواند بدون اذن او این فریضه را انجام داد؟
پاسخ : امر به معروف و نهى از منكر مراتبى دارد كه بعضى از اين مراتب، احتياج به اجازه حاكم ‏شرع ندارد و بعضى از موارد آن احتیاج به اذن حاکم شرع دارد.

موارد امر به معروف بدون اذن حاکم شرع [وجوب امر به معروف و نهی از منکر]

پرسش : مواردی که امر به معروف و نهی از منکر نیازی به اذن حاکم شرع ندارد و خود شخص مستقلا می تواند اقدام نماید، چیست؟
پاسخ : مواردی که نیاز به اذن حاک شرع ندارد عبارت است : 1-بخواهد شخص را نصیحت نماید و با زبان و دل او را تشویق به ترک گناه یا انجام واجب نماید. 2-چنانچه بخواهد به خاطر امر به معروف و نهی از منکر با شخص قطع ارتباط نماید و با او مراوده نداشته باشد. 3-جایی که شخص با زبان نرم نصیحت کرده و نذکر داده اما اثر نداشته و بخواهد با کلمات تند و خشن او را از گناه باز دارد یا او را به انجام واجب وادار نماید. 4-در صورتی که برای امر معروف و نهی از منکر بخواهد وسایل گناه را از دسترس بودن شخص خارج نماید. 5-جایی که بخواهد با زور امر به معروف و نهی از منکر نماید مثلا جلوی شخص را بگیرد تا او نتواند گناه انجام بدهد.

ارشاد جاهل به حکم یا موضوع [وجوب امر به معروف و نهی از منکر]

پرسش : آیا ارشاد جاهل در موارد جهل به حکم واجب و در موارد جهل به موضوع جایز یا مستحب است؟
پاسخ : در موارد جهل به حکم واجب است و در جهل به موضوع لازم نیست مگر اینکه موضوع خطرناکی باشد.

وجوب امر به معروف و نهی از منکر بر تک تک آحاد [وجوب امر به معروف و نهی از منکر]

پرسش : با وجود نهادى براى امر به معروف در نظام جمهورى اسلامى، آیا وظیفه امر به معروف و نهى از منکر از دیگران سلب مى شود؟ و در صورت تداخل کار آنها با دیگران، تکلیف چیست؟
پاسخ : امر به معروف و نهى از منکر یک حکم عام است و همه به مقدار توان خود موظف به آن هستند و وجود چنین نهادى سلب مسؤولیت از دیگران نمى کند و موارد تداخل را با برنامه ریزى باید حل کرد.

نهی از منکر کردن متظاهرین فسق [وجوب امر به معروف و نهی از منکر]

پرسش : در مقابل زنان و دخترانى که در کوچه و بازار حجاب خود را رعایت نمى کنند و اشخاصى که صداى موسیقى آنها در کوچه و خیابان بلند است و کسان دیگرى که به عناوین مختلف فساد فى الارض مى کنند، چه وظیفه اى داریم؟
پاسخ : وظیفه شما امر به معروف و نهى از منکر است و هرگاه مؤثّر نیفتاد باید به مقامات مسئول خبر دهید تا آنها را به وظایفشان آشنا کنند.

حکم شرعی نگهداری حیوانات [احکام نگهداری حیوانات]

پرسش : آیا براى نگهدارى از حیوانات منعى وجود دارد؟ اگر فایده اى بر نگهدارى حیوان مرتّب نباشد، یا صرفاً براى زیبایى، یا صداى خوش آن باشد، (مثل قنارى، یا مرغ عشق، یا مانند آن) نگهدارى از آن چه حکمى دارد؟
پاسخ : نگهدارى حیوانات مانعى ندارد. ولى سزاوار است افراد با ایمان هدفى از آن داشته باشند هر چند استفاده از زیبایى و صداى خوش آنها باشد در ضمن باید این امر به اسراف کارى منتهى نشود.

نگهداری از حیوانات برای تفریح [احکام نگهداری حیوانات]

پرسش : امام صادق(علیه السلام) در حدیثى معروف مى فرماید: «شایسته است انسان وقت خود را به چهار قسمت تقسیم کند، سپس توصیه مى کند که یکى از آن چهار قسمت صرف تفریح شود.» این موضوع نشان مى دهد که تفریح براى یک انسان، خصوصاً براى جوانان لازم است، و باعث مى شود که دیگر وظایف خود را بهتر انجام دهد. نگهدارى از حیوانات که در عین تفریح داراى جنبه هاى علمى و تحقیقى درباره دنیاى آفرینش، تقویت روحیه محبّت، و نیز نظاره و دقّت بر عجایب خلقت و قدرت خداوند متعال مى باشد، به نظر جنابعالى چگونه است؟
پاسخ : نگهدارى حیوانات براى اهدافى که در بالا ذکر شد، نه تنها مانعى ندارد، بلکه فواید معنوى و مادّى نیز در بر دارد. ولى طورى باشد که منتهى به اسراف یا آزار حیوانات نشود.

نگهداری سگ های زینتی [احکام نگهداری حیوانات]

پرسش : نگهداری سگ های زینتی در خانه و به همراه داشتن آن در ماشین و خیابان که نوعى تقلید از بیگانگان است چه حکمی دارد؟
پاسخ : نگهداری سگ برای سرگرمی و همزیستی اشکال دارد و این کارها شایسته مسلمانان با شخصیّت نیست، و از جهات شرعى مشکلات زیادى ایجاد مى کند.

موادی که از روغن خوک یا ژلاتین حیوانی ساخته شده [متفرقه خوردنی ها و آشامیدنی ها]

پرسش : متأسفانه در حال حاضر بعضی از مواد دارویی و آرایشی از روغن خوک و یا ژلاتین حیوانی که ذبح شرعی نشده اند ساخته می شوند. سوال این است که اولاً خرید و فروش این مواد جایز است یا خیر و ثانیاً استفاده از این مواد برای غیر از خوردن مانند تزریق کردن و یا چرب کردن دست و صورت جایز است یا نه؟
پاسخ : خرید و فروش آن اشکالی ندارد و همچنین تزریق و چرب کردن دست و صورت با آن اشکالی ندارد ولی برای نماز باید چربی را بشویید. در ضمن چربی خوک قطعاً نجس است ولی ژلاتین حیوانات حلال گوشت نجس نیست هر چند اگر ذبح اسلامی نباشد و خوردنش حرام است.

دلیل عدم تسری حکم حرمت دخانیات به اغذیه مضر [متفرقه خوردنی ها و آشامیدنی ها]

پرسش : با توجه به این که جنابعالی استعمال سیگار و انواع دخانیات را از جهت این که ضررهای آن به تصدیق کارشناسان آگاه رسیده حرام اعلام نموده اید پس چرا مواد غذایی نظیر روغن نباتی یا آدامس که می گویند در تهیه آدامس الکل استفاده می شود و ضررهای این مواد غذایی و نظایر این مواد که مضر بودن آن به تصدیق کارشناسان آگاه رسیده است را حرام اعلام نمی کنید؟
پاسخ : زیانها گاهی زیانهای کلی است و گاهی چنین نیست. بسیاری غذاهاست که زیانهای محدودی دارد و حرام نیست ولی دخانیات به گفته اطبای آگاه منشا یکصد و بیست بیماری می باشد.

عدم تاثیر نحوه استفاده از مواد دخانی در حکم حرمت آن [متفرقه خوردنی ها و آشامیدنی ها]

پرسش : فرموده اید استعمال مواد دخانی حرام است؛ آیا شیوه استعمال این مواد تاثیری در حکم دارد؟
پاسخ : كشيدن سيگار و ساير انواع دخانيات مخصوصاً مواد مخدّر مطلقاً حرام است، خواه به صورت تزريق يا دود كردن يا خوردن و يا به هر طريق ديگرى بوده باشد. همچنين توليد، خريد و فروش و هرگونه كمك به انتشار آن حرام است.

خوردن گوشتهای حلال در غذاخوری های خارجی [احکام خوردن و آشامیدن در ممالک غیر اسلامی ]

پرسش : آیا اگر در کشوری خارجی، کسی غیر مسلمان برای انسان غذای حلال (مثل ماهی) درست کند (مثلاً رستوران ها که هم ماهی دارند و هم گوشت خوک و حرام)، آیا آن غذا حرام است؟ چون بالآخره دست آشپز که مسلمان نیست با غذا تماس پیدا خواهد کرد؟
پاسخ : برای اینگونه اشخاص، مانعی ندارد.

استفاده از غذاهای تولیدی کفار [احکام خوردن و آشامیدن در ممالک غیر اسلامی ]

پرسش : غذاهایى که از دست کفّار گرفته مى شود چه حکمى دارد؟
پاسخ : نسبت به غذاهای غیر گوشتی اگر احتمال بدهیم این غذاها به وسیله کارخانه ها یا ابزار و آلات یا دستکش تهیّه شده، هیچ اشکالى ندارد، ولى هرگاه یقین داشته باشید با دست یا بدن آنها با رطوبت تماس پیدا کرده احتیاط آن است که در غیر موارد ضرورت اجتناب شود امّا در موارد ضرورت مثل مسافرتهایى که به کشورهاى غیر اسلامى مى شود و پرهیز از این امور مشکل است، مى توانید پرهیز نکنید.

خوردن گوشت نذری غیر مسلمان [احکام خوردن و آشامیدن در ممالک غیر اسلامی ]

پرسش : خوردن گوشت نذری غیر مسلمان، که توسط مسلمان ذبح اسلامی شده چه حکمی دارد؟
پاسخ : اشکالی ندارد.

ایام محسنیه [متفرقه عزاداری]

پرسش : نظر حضرت عالى در مورد برگزارى مراسم ایّام محسنیّه به صورت عمومى در سطح شهر چیست؟
پاسخ : توسّل به ذیل عنایت معصومین(علیهم السلام) و فرزندان آنها کار بسیار خوبى است ولى بهتر این است که برنامه هاى جدیدى که در میان شیعه سابقه نداشته، ترتیب داده نشود زیرا باعث کمرنگ شدن برنامه های اصلی می شود.

اهانت به خلفاء در مجالس فرحة الزهراء [مناسبت ها]

پرسش : اهانت به یکی از خلفاء و همچنین عایشه و حفصه، آشکارا یا مخفیانه چه حکمی دارد؟ آیا بیان مطاعن ایشان در مجالس عمومی جایز است؟ تشکیل مجالس عیدالزهراء، آشکارا یا مخفیانه چه حکمی دارد؟
پاسخ : لازم است از کارهایی که باعث تفرقه صفوف و ایجاد شکاف بین مسلمانان می شود خودداری شود و همه ی مسلمین در برابر دشمنان اسلام متحد شوند و ما روز نهم ربیع را به مناسبت شروع ولایت و امامت حضرت مهدی (عج) جشن می گیریم و این روزی است که به نام «فرحة الزهرا» معروف است. جشن گرفتن این روز یک امر عرفی است و وجه شرعی ندارد. بعضی افراد کارهای دیگری به این مناسبت اضافه کرده اند که ما در این مورد صحبتی نمی کنیم.

منظور از عید بقر در مفاتیح [متفرقه عزاداری]

پرسش : منظور از (یوم بقر) که در مفاتیح الجنان آمده چیست، سند معتبری دارد یا نه؟
پاسخ : بقر در اصل به معنای شکافتن است ولی روایت معتبری درباره نامگذاری نهم ربیع به عید بقر که در مفاتیح آمده است، نداریم.

تجمّع در پشت درب مساجد در شب اوّل ربیع الاوّل [خرافات]

پرسش : چند سالى است حرکتى در برخى مساجد رواج یافته، که به نظر مى رسد ترویج نوعى خرافه باشد. ماجرا بدین قرار است که در شب اوّل ماه ربیع الاوّل، از حدود نیمه شب تا اذان صبح، افرادى (که غالباً خانمها هستند) با در دست داشتن شمع، پشت درب مساجد تجمّع نموده، و با کوبیدن درب مساجد به صورت آهسته، و خواندن اذکارى، توسّل جسته و حاجات خود را طلب مى نمایند. و این حال تضرّع در هنگام اذان صبح به اوج خود مى رسد. کسانى که به این شیوه عمل مى کنند، آن را مستند به شنیده هاى خود از بعضى خانمهاى جلسه اى، و هدف از آن را رفع همّ و غم، و برآورده شدن حاجات، و تسلّى دل حضرت زهرا(علیها السلام)مى دانند. لطفاً بفرمایید: 1ـ آیا اساساً چنین عملى مستند روایى دارد؟ 2ـ آیا چنین عملى (که در حال گسترش مى باشد) مى تواند به عنوان یک حرکت شایسته مورد تأسّى دیگران قرار گیرد؟ 3ـ در صورتى که عمل فوق از جمله خرافات، و یا خدایى نکرده نوعى بدعت باشد، وظیفه ائمّه جماعات و متدیّنین در این خصوص چیست؟
پاسخ : با توجّه به این که این عمل در روایات معصومین(علیهم السلام) وارد نشده، انجام آن به عنوان یک امر مستحبّ شرعى جایز نیست، و سزاوار است ائمّه محترم جماعات مردم را به سوى مراسم و توسّلاتى دعوت کنند که در روایات معصومین(علیهم السلام) وارد شده است، و گرنه ممکن است افراد منحرف براى وهن مذهب هر روز امر تازه اى اختراع نمایند، و ناآگاهان را به سوى آن دعوت کنند.

جشن های روز نهم ربیع الاول [مناسبت ها]

پرسش : چند سالى است بعضى از هیأتهاى مذهبى توسط بعضى از مداحان، نهم ربیع الاوّل را جشن مفصّلى مى گیرند و تا دیر وقت (شبها) جلسات جشن دارند و متأسفانه کمتر مسائل شرعى رعایت مى شود. با توجّه به این مقدّمه به سؤالات زیر پاسخ دهید: الف) نظر شما راجع به این جلسات چیست؟ آیا شرکت کنیم؟ ب) آیا ائمّه اطهار(علیهم السلام) هم در این ایّام جشن مى گرفتند و شادى داشته اند؟ ج) آیا حدیث رفع قلم نسبت به این ایّام صحیح است و افراد آزادند هر کار خلافى را انجام دهند؟ د) با چه بیان و دلیلى مى توان اینها را قانع کرد؟ با چه مدارکى؟
پاسخ : در این جا نکاتى باید مورد توجّه قراد گیرد: الف) تولّى دوستان اهل بیت عصمت(علیهم السلام) و تبرّى از دشمنان آنها، جزء ارکان مذهب ماست. ب) نباید کارى کرد که شکاف در صفوف مسلمین بیفتد. ج) نباید به نام مقدّس اهل بیت(علیهم السلام) مجالس مشتمل بر گناه تشکیل داد. د) حدیث رفع قلم مخصوص به کودکان نابالغ و دیوانه ها و حالت خواب است و معاذ الله که ائمّه معصومین(علیهم السلام) اجازه ارتکاب گناه به افراد در این ایّام یا غیر این ایّام را داده باشند.

غسل روز هفدهم ربيع الاوّل [غسل های مستحب ]

پرسش : انجام غسل در روز هفدهم ربیع الأوّل (میلاد پیغمبر اکرم(صلى الله علیه و آله) چه حکمی دارد؟
پاسخ : می توانند در روز میلاد پیغمبر اکرم(صلى الله علیه و آله) به قصد ثواب و رجاء غسل انجام بدهند.

غسل های جانشین وضو

پرسش : آیا انجام غسل چه واجب و چه مستحبی کفایت از وضو می کند؟
پاسخ : تمام غسلهاى واجب و همچنين غسلهاى مستحبّى كه با دليل معتبر ثابت شده (مثل غسل جمعه، غسل احرام، غسل شبهاى قدر و مانند آن) كفايت از وضو مى كند و وضو بعد از غسل جنابت بدعت و حرام است، البته احتياط مستحب آن است كه در غير غسل جنابت وضو بگيرند.

کفایت یا عدم کفایت غسل جمعه از وضو

پرسش : آیا غسل جمعه از وضو کفایت می کند؟
پاسخ : چنانچه این غسل را در روز جمعه یا در روز شنبه به نیت قضا یا در عصر روز پنج شنبه (در صورتي که احتمال قابل توجهي بدهد روز جمعه موفق به غسل کردن نمي شود)انجام بدهد، کفایت از وضو می کند، اما اگر در شب جمعه ( بعد از غروب پنجشنبه ) یا بعد ازظهر جمعه انجام شود، کفایت از وضو نمی کند.

خواندن نمازهای متعدد با یک غسل

پرسش : اگر کسی برای نماز ظهر غسل کند، خواندن نماز عصر یا مغرب و عشاء با آن چه حکمی دارد؟
پاسخ : تا زمانی که یکی از مبطلات وضو از انسان سر نزده، به هر مقدار که بخواهد می تواند با آن غسل نماز بخواند یا سایر کارهایی که نیاز به وضو دارد انجام دهد.

ضمان عامل در صورت عمل بر خلاف معمول [مسئول پرداخت خسارات در شرکت]

پرسش : اگر قرارداد خاصّى با عامل نگذاشته باشند و او مطابق معمول و متعارف معامله ای کند و خسارت وارد شود، آیا عامل ضامن است؟
پاسخ : آری؛ كسى كه با سرمايه شركت معامله مى‏ كند اگر قرارداد خاصّى با او نگذاشته باشند و برخلاف معمول عمل كند ضامن مى‏ باشد.

ضمان عامل در صورت تخلف از شرايط شرکت [مسئول پرداخت خسارات در شرکت]

پرسش : اگر عامل برخلاف قرارداد معامله کند و خسارتی وارد شود ضامن است؟
پاسخ : آری؛ كسى كه با سرمايه شركت معامله مى‏كند اگر برخلاف قراردادى كه با او كرده‏اند خريد و فروش كند و خسارتى پيش آيد ضامن است.

فسخ شراکت بدون اطلاع شرکاء دیگر [فسخ شرکت]

پرسش : من و چند نفر از خویشاوندان دیگر در ساخت یک گارگاه صنعتی مشارکت کرده ایم، یک نفر از ما بدنبال کارهای اداری و تهیه طرح و کارهای آن بوده است. البته بیشتر سهام متعلق به ایشان است ولی هنوز میزان سهام بین طرفین تعیین نشده. بعد از چندین سال ایشان بعلت اختلافات بوجود آمده از در اختیار گذاشتن حسابها جلوگیری می کند. ایشان در نظر دارد با بقیه شرکا بطور انفرادی تسویه حساب کند. آیا با توجه به اختلافات بوجود آمده با بقیه شرکا من می توانم با ایشان تسویه کنم. و بقیه شرکا را در نظر نگیرم؟
پاسخ : در صورتیکه مدت شرکت تمام نشده فسخ آن باید با توافق همه باشد.

فسخ شراکت [فسخ شرکت]

پرسش : شخصى براى پرداخت قیمت ماشینى که خریده بود به صد هزار تومان پول احتیاج داشت، به یکى از دوستانش مراجعه کرده و این پول را از او گرفته است و براى این که پول او به هنگام بازگشت ارزش خود را از دست ندهد او را در یک دانگ ماشین شریک مى کند، این کار چه حکمى دارد؟ و آیا مى تواند این معامله را فسخ کند؟
پاسخ : هرگاه معامله او نسبت به یک دانگ ماشین جدّى بوده معامله صحیح است و نمى تواند آن را پیش خود فسخ کند واگر معامله صورى بوده بیش از مقدار پول خود ( صد هزار تومان) چیزى طلبکار نیست.
تعداد صفحات : 582