پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
مرتب سازی بر اساس
 

معاملات صوری محجور [احکام حجر]

پرسش : معاملات صورى مدیون با قصد فرار از دین، و یا اخفاى اموال، چه وضعیّتى دارد؟
پاسخ : معاملات صوری به یقین صحت ندارد.

منظور از دین مستوعب در مدیون محجور [احکام حجر]

پرسش : منظور از دین مستوعب در مدیونِ محجور، دیون عاجله است، یا آجله؟
پاسخ : منظور از دین مستوعب شامل دیون حال و آینده هر دو مى شود و درآمد کسب و کار محجور بعد از صرف نفقات مورد نیاز، به طلبکاران داده مى شود، بنابر احتیاط واجب.

تصرّفات محجور پیش از صدور حکم حجر از سوى حاکم [احکام حجر]

پرسش : آیا مدیونِ مفلس، پیش از صدور حکم حجر از سوى حاکم، در تصرّفات خویش مجاز است؟
پاسخ : بله ولی احتیاط آن است که تصرفاتی که موجب ضایع شدن حق طلبکاران میشود را انجام ندهد.

تفاوت اثبات رشد در امور مالی و غیر مالی [احکام حجر]

پرسش : آیا اثبات رشد بعد از بلوغ در امور مالى و غیر مالى یکی می باشد و یا باید هرکدام به صورت جدا ثابت شود؟
پاسخ : رشد مراتبى دارد که در افراد متفاوت می باشد به طور مثال در امور مالی بعضی افراد در امور اموال کم رشید هستند ، و بعضی دیگر در اموال زیاد،و این امر در امرغیر مالی مانند ازدواج نیز ثابت می باشد و تا رشد عقلانى به قدر کافى در هر مرحله نباشد، تصرّفات نافذ نیست نه در شرع، و نه نزد عقلاى عرف.

تعمیم دادن حکم اعصار ثابت شده در دادگاه به تمام بدهی ها [احکام حجر]

پرسش : اگر شخصى بر اثر بدهکارى به چند نفر در حبس باشد، و بخاطر یکى از بدهى هایش در دادگاه معسر شناخته شود، آیا حکم اعسار نسبت به بدهى هاى دیگر او مؤثّر است؟
پاسخ : هنگامى که حکم اعسار ثابت شود براى تمام دیون کافى است ولى در صورت تعدّد پرونده ها و تعدّد قاضى، اعسار براى هر یک از قضات باید ثابت شود.

شنیدن اقرارات مدیون قبل یا بعد از حکم حجر [احکام حجر]

پرسش : آیا اقرار مدیون قبل و بعد از صدور حکم حجر، مسموع است؟
پاسخ : قبل از حکم حجر مسموع است بعد از آن مسموع نیست.

معاملات مدیون با قصد اضرار به طلبکاران [احکام حجر]

پرسش : آیا صحّت عقد در اباحه اتلاف به غیر توسط مدیون محجور صحیح است؟
پاسخ : معاملات محاباتیّه، مدیون که سبب ضایع شدن حقّ طلبکاران مى شود، جایز نیست و حتّى صحّت معامله دیگر در صورت ضایع شدن حق طلبکاران نیز مورد اشکال است.

معاملات مدیون غیر محجور [احکام حجر]

پرسش : تحت چه شرایطى معاملات مدیون غیر محجور نافذ نمى باشد؟
پاسخ : در صورتى که به حکم حاکم شرع محجور نشده باشد معاملاش در هر حال نافذ و صحیح است ولى اگر موجب سلب قدرت از اداى دِین شود حرام است.

محجوریت کسی که کارهای غیر عاقلانه انجام می دهد [احکام حجر]

پرسش : شخصى است کارهاى غیر عاقلانه انجام مى دهد مثلا پولهاى خود را در اختیار افراد قمارباز قرار مى دهد و فقط به گرفتن چک بى محل از قمارباز اکتفا مى کند یا با این که زن و بچه او به خانه احتیاج دارند خانه را به دیگرى واگذار مى کند آیا مى توان او را از این دخل و تصرّفات بازداشت و یا فرزندان او مى توانند از کار های او به محاکم قضایى شکایت کنندو یا حاکم شرع و نماینده ولى فقیه خود با نبود شاکى مى تواند رأساًبر علیه آن فرد اقدام نماید؟
پاسخ : در فرض سوال چنین کسى سفیه است و حقّ دخالت مستقیم در اموالش را ندارد و فرزندان وی حقّ شکایت به محاکم قضایی را دارند و نیز حاکم شرع و کسانى که از طرف او براى این گونه کارها مأذون هستند در مواردى مانند مورد فوق مى توانند مستقیما بدون وجود شاکی دخالت کنند و اقدامات لازم را به عمل آورند.

تصرف به قصد اضرار به طلبکاران توسط مدیون [احکام حجر]

پرسش : آیا مالکی که مدیون است در صورت محجور و یا غیر محجور بودن می تواند به قصد اضرار به طلبکاران کاری را نسبت به اموال خود انجام دهد؟
پاسخ : هیچ کس مجاز نیست اموال خود را تلف کند، یا به دیگرى اجازه اتلاف بدهد. همچنین معاملات محاباتیّه، که سبب ضایع شدن حقّ طلبکاران مى شود، نیز جایز نیست و حتّى صحّت معامله در این صورت، مورد اشکال است.

تکلیف درآمد محجور بعد از صدور حکم حجر [احکام حجر]

پرسش : درآمد حاصل از کسب و کار محجور بعد از صدور حکم حجر متعلّق به چه کسى است؟
پاسخ : درآمد کسب و کار محجور بعد از صرف نفقات مورد نیاز، به طلبکاران داده مى شود، بنابر احتیاط واجب.

تصرف اموال محجور توسط فرزندان [احکام حجر]

پرسش : شخصى، که داراى مقداری پول نقد بوده سکته مغزى نموده، و در اثر آن در مشاعر و حواسّ او اختلال پیش آمده، بطورى که عملا سفیه شرعى محسوب شده، و محجور مى گردد همسر و یکى از فرزندان او تصمیم مى گیرند خانه اى با همان پول خریدارى کنند، تا این فرزندى که در سنّ از دواج بوده در آن سکونت نماید قابل توجّه اینکه شخص محجور، ولىّ خاصّى ندارد و همسر و فرزندان او نیز از طرف حاکم شرع یا به حکم قانون قیّم او نیستند، و از طرف دیگر، هیچ یک از همسر و دو فرزند مذکور قصد تملّک و خرید خانه براى خود نداشته، و قصد قرض گرفتن پول را نیز نداشته اند،حال در این صورت شرعاً چه کسى مالک آن خانه است؟ و چنانچه فرزندى که در آن خانه سکونت کرده و سند به نام اوست، مخارجى در آن منزل بنماید تکلیف این مخارج چیست؟
پاسخ : چنانچه خانه را با پول پدر گرفته اند و او در آن زمان محجور بوده، معامله باطل است مگر اینکه قیّم شرعى آن را اجازه دهد، که در این صورت خانه تعلّق به پدر دارد و هزینه هایى که آن فرزند در آن منزل کرده از کیسه خود او رفته است، ولى اگر چیزهاى قابل انتقالى، مانند کابینت و امثال آن باشد، متعلّق به خود اوست.

تاثیر علم به تمکن پرداخت دیون در تصرفات مباح له [احکام حجر]

پرسش : آیا علم و جهل مباح له به تمکّن یا عدم تمکّن پرداخت دیون توسط مدیون،تاثیری در جواز یا عدم جواز تصرفات او دارد؟
پاسخ : علم و جهل مباح له نقشی جواز تصرفت او ندارد.

اتلاف اموال مازاد بر نیاز توسط محجور یا غیر محجور [احکام حجر]

پرسش : آیا مالک اعم از محجور و غیر محجور مى تواند اموال مازاد بر مقدار مؤونه خود را اتلاف کند، یا در اختیار دیگرى قرار دهد، تا وى اتلاف نماید؟
پاسخ : هیچ کس مجاز نیست اموال خود را تلف کند، یا به دیگرى اجازه اتلاف بدهد.

اخذ خسارت از طلبکاران توسط بدهکار به جهت حبس [احکام حجر]

پرسش : چنانچه شخص بدهکارى به علّت ورشکستگى راضى شود حتّى منزل مسکونى و محّل کسب و کار خود را به قیمت روز به طلبکاران خود بدهد امّا طلبکاران فقط پول نقد از او بخواهند و شخص بدهکار را زندانى نمایند آیا شخص بدهکار در این مدّت که در حبس بوده و وقتش هدر رفته، بر طلبکاران حقّى پیدا مى کند که بتواند از طلبِ طلبکاران کسر نماید؟
پاسخ : در فرض مسأله از نظر شرعى نمى تواند خسارتى از طلبکاران بگیرد.

استفاده از اموال متکدّیان محجور برای نگهداری آنها [احکام حجر]

پرسش : بعضى از متکدّیان محجورند، و قوّه عقلانى آنها زایل شده است، و بعضاً پول هنگفتى دارند، و خانواده هاى تعدادى از آنها نیز مشخّص نیست، و چون در سازمان بهزیستى براى همیشه نمى توان از آنها نگهدارى کرد، لزا در آن نهاد مجبور هستند بعد از چند روز آنها را به شهرستان محلّ اقامتشان اعزام نمایند، و خوف این است که پولشان را از دست بدهند. آیا جایز است پول این افراد گرفته شود، و به سازمان بهزیستى تحویل گردد، تا مورد استفاده سایر مدد جویانى که تحت پوشش هستند، قرار بگیرد؟
پاسخ : آن دسته از متکدّیان که پول هنگفت دارند، اموالشان جزء مجهول المالک است به استثناى هزینه یک سال که مال خود آنهاست، و مصرف کردن پول هاى اضافى براى فقراى دیگر اشکالى ندارد. و آنها که پول کمى دارند متعلّق به خودشان است، و مى توان براى مخارج آنها از آن پول استفاده کرد آنها که از کار افتاده هستند نباید اموالشان را صرف دیگران کرد چرا که با گذشت سال باز هم گرفتار خواهند بود

پرداخت قرض ربوی به فرزندان محجور توسط قیمش [احکام حجر]

پرسش : آيا قيم پدرى كه محجور است ،ميتواند از طرف پدر به فرزندان آن پدر، قرض ربوى بدهد؟
پاسخ : در صورتی که به مصلحت پدر باشد مانعی ندارد.

فسخ صیغه ازدواج بعد از اثبات حجر زوج [احکام حجر]

پرسش : شوهرم پزشك محترم و مطّلعى بوده كه بعد از چند سال زندگانى مشترك زناشويى متأسّفانه مبتلا به جنون شد. من اختلال حواس او را به دادگاه اعلام و پزشك قانونى هم مراتب را تأييد كرده است، در صورتى كه حاكم شرع حجر را ثابت و او را محجورٌ عليه بداند، آيا با صرف صدور حكم حجر، عقد نكاح فسخ‏ مى‏شود؟ يا جهت وقوع فسخ ازدواج باز بايد به محكمه مراجعه شود؟
پاسخ : زن مى‏تواند صيغه فسخ را جارى كند و احتياط آن است كه آن را به اطّلاع حاكم شرع برساند.

عمل به نذر بعد از محجور شدن [احکام حجر]

پرسش : چنانچه محجور، قبل از ممنوع شدن، نذر روضه خوانى سالیانه به مدّت ده روز داشته باشد، آیا پس از حجر مى تواند از اموالش براى انجام نذرش برداشت کند؟
پاسخ : حقّ طلبکاران مقدّم است.

تقاص حق خود از محجور [احکام حجر]

پرسش : دائن مى تواند حقّ خود را به زور، یا با تقاص از محجور بگیرد؟
پاسخ : در صورتی که هیچ راهی جز این ندارد و این کار با مفسده همراه نباشد میتواند به زور یا با عنوان تقاص بگیرد.

تصرفات محاباتی یا تبرعی محجور در مال خود [احکام حجر]

پرسش : در بحث محجوریت آیا عدم نفوذ، یا بطلانِ معاملاتِ به قصد اضرار در معاملات معوّض و مجّانى، منوط به علم منتقل الیه است؟
پاسخ : در این موارد اگر مورد دعوا باشد معیار علم قاضی است.

منافات حکم عدم جواز اتلاف مال خود با قائده تسلیط [احکام حجر]

پرسش : آیا حکم به عدم جواز اتلاف مال از سوى مالک، با عموم قاعده تسلیط منافاتى ندارد؟
پاسخ : قائده تسلیط مشروط به شروطی است از جمله این که تصرفات معقول باشد.

تصرفات محاباتی یا تبرعی محجور در مال خود [احکام حجر]

پرسش : تصرّفات محاباتى، تبرّعى، و به کمتر از ثمن المثل مدیون، با قصد اضرار و فرار از دین چگونه است؟
پاسخ : هیچ کس مجاز نیست اموال خود را تلف کند، یا به دیگرى اجازه اتلاف بدهد. همچنین معاملات محاباتیّه، که سبب ضایع شدن حقّ طلبکاران مى شود، نیز جایز نیست.

صدقه دادن از مال محجور توسط قیم [احکام حجر]

پرسش : پدرم فراموشی شدید دارد و حقوق بگیر است می خواهم برای او صدقه بدهم آیا اجازه دارم چنین کاری انجام دهم از طرف او وکالت دارم ؟
پاسخ :

به مقدار کم مانعی ندارد.

تقدم حق غرما بر حق سکنای مطلقه رجعیه محجور [احکام حجر]

پرسش : اگر زوج، زوجه را در منزلى که جزء مستثنیات دین نمى باشد طلاق دهد، و پس از آن حاکم او را حجر کند، آیا حقِّ سکناى مطلّقه رجعیّه در این منزل بر حق غرما مقدّم است؟
پاسخ : حقِّ غرما مقدّم است.

علت عدم جواز انتقال اموال محجور به دیگری توسط خودش [احکام حجر]

پرسش : مبناى حکم مزبور، قاعده لاضرر است، یا هدف نامشروع (کبیع العنب لیعمل خمراً)؟
پاسخ : قائده لا ضرر نیست عدم صلاحیت بایع است.
تعداد صفحات : 1