پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
مرتب سازی بر اساس
 

تکرار زیارت معصومین علیهم السلام [احکام زیارت]

پرسش : اگر شخصى بخاطر عشق و علاقه اى كه به حضرات معصومين علیهم السلام دارد، سالانه چند مرتبه به زيارت اماكن مقدّسه (مكّه و مدينه و سوريه و عراق) سفر كند چه حكمى دارد؟
پاسخ : تكرار در حدّ معقول اشكالى ندارد، ولى زياده روى در هيچ كارى شايسته نيست.

استفاده از موقوفه خاص در محل دیگر [موکب ها]

پرسش : آیا می توان از مالی که برای جایی وقف شده در محل دیگر استفاده کرد؟
پاسخ : فرشى را كه براى حسينيّه وقف كرده اند نمى توان براى نماز به مسجد ببرند و اگر ندانند آن فرش مخصوص حسينيّه است يا نه، باز بردن آن به جاى ديگر صحيح نيست، همچنين ساير اموال وقف، حتّى مهر نماز مسجدى را به مسجد ديگرى نمى توان برد.

وسایل رها شده در ورودی مشاهد مشرفه و موکب ها [موکب ها]

پرسش : در طول مسیر پیاده روی و به ویژه در مشاهد مشرفه، افراد گاهی وسایل خود، از قبیل پتو و خوراکی و به ویژه کفش های خود را رها می کنند تا وارد حرم یا موکب بشوند و طبیعتا بر اثر ازدحام جمعیت این وسایل تلف یا گم می شوند . اولا: اگر زوار روی آنها پا بگذارند یا بنشینند حکم چیست؟ ثانیا: اگر آسیب ببینند وظیفه چیست؟ ثالثا: آیا دیگر زوار می توانند از آنها استفاده کنند؟
پاسخ : در صورتی که از آنها اعراض و صرف نظر کرده باشند استفاده از آنها مانعی ندارد و اگر در مسیر ورودی قرار دارند می توانند از آن مکان استفاده کنند.

زیارت با وام [هزینه سفر زائرین]

پرسش : استفاده از وام برای سفر عتبات چه حکمی دارد؟
پاسخ : تنها وامی که از نظر شرعی می توان برای عتبات و سایر سفرها استفاده کرد، وام قرض الحسنه است و حداکثر کارمزد مجاز برای این وام ها چهار درصد می باشد، و استفاده از سایر وام ها که در مقابل آن سود دریافت می شود و یا کارمزد بیش از چهار درصد دارد جایز نیست و سفر آنها اشکال دارد.

زیارت با قرض [هزینه سفر زائرین]

پرسش : فردی که توانایی مالی ندارد، آیا می تواند پول قرض کرده و به سفر اربعین برود؟
پاسخ : اگر برای ادای قرض به زحمت نمی افتد، کار خوبی هست و مستحب است.

زیارت با وجود بدهکاری [هزینه سفر زائرین]

پرسش : اگر کسی بدهکاری داشته باشد، رفتن او به زیارت امام معصوم علیه السلام چه حکمی دارد ؟
پاسخ : اگر بدهی او فوری باشد نباید آن را ترک کند و به زیارت معصوم (علیه السلام) برود، ولی اگر زمان ادای قرض نرسیده و یا قرض دهنده به او مهلت دهد، اشکالی ندارد.

لزوم رعایت قوانین و مقررات سایر کشورهای اسلامی [رعایت قوانین در زیارت]

پرسش : آیا رعایت قوانین عراق برای دیگر مسلمانان که در ایام اربعین به آن کشور سفر می کنند لازم است؟
پاسخ : زائران توجه داشته باشند که این برنامه در کشور عراق است و آن ها میزبان هستند و باید تدبیر و قوانین میزبان را پذیرفت.

سفر بدون ویزا و پاسپورت [رعایت قوانین در زیارت]

پرسش : آیا می توان بدون گرفتن پاسپورت و ویزا، برای زیارت اربعین اقدام نمود؟
پاسخ : باید مطابق قوانین حکومت اسلامی عمل شود.

خرید ارز غیر قانونی [رعایت قوانین در زیارت]

پرسش : دیده شده که برای زیارت اربعین یا غیر آن، زائرین ارز از صرافی های غیر مجاز خریداری می‌کنند، آیا این کار حرام است؟
پاسخ : باید مطابق قوانين و مقررات حکومت اسلامي عمل شود.

رعایت مسائل بهداشتی [پیاده روی برای زیارت]

پرسش : آیا افراد حاضر در مراسم پیاده روی می توانند مسائل بهداشتی را نادیده بگیرند؟
پاسخ : باید تا آنجا که می توانند مسائل بهداشتی را رعایت کنند.

سفر بدون اجازه پدر [رضایت همسر، والدین و...]

پرسش : آیا می توان بدون اجازه ی پدر در پیاده روی اربعین شرکت نمود؟
پاسخ : اگر این سفر موجب اذیت و آزار پدر و مادر نشود اشکالی ندارد، وگرنه جایز نیست.

رضایت شوهر و نارضایتی پدر [رضایت همسر، والدین و...]

پرسش : اگر زنی با رضایت همسرش بخواهد به عتبات مشرف شود، ولی پدر زن بدلیل ناامنی در عراق، به سفر دخترش راضی نباشد، آیا زن می تواند به این سفر برود؟
پاسخ : در صورتی که حق شوهر و رضایت پدر با هم تعارض کنند رعایت حق شوهر مقدم است.

پیاده رفتن به کربلا [پیاده روی برای زیارت]

پرسش : آیا پیاده رفتن به کربلا استحباب خاصی دارد؟
پاسخ : با توجه به اینکه تعظیم شعائر اسلامی ( بزرگداشت ارزش های اسلامی ) محسوب می شود، ترجیح و استحباب دارد.

پیاده روی نمادین اربعین [پیاده روی برای زیارت]

پرسش : آیا پیاده روی به حرم دیگر ائمه معصومین علیهم السلام یا امامزادگان در روز اربعین به صورت نمادین، مشروع و جایز است؟
پاسخ : روايت خاصي نداريم، ولي به عنوان يك حركت نمادين مانعي ندارد، مخصوصا اگر موجب تعظيم شعائر اسلامی ( بزرگداشت ارزش های اسلامی ) شود.

شرکت زنان در پیاده روی اربعین [پیاده روی برای زیارت]

پرسش : شرکت زنان در پیاده روی اربعین چه حکمی دارد؟
پاسخ : نباید از شکوه اربعین چیزی کاست و شرکت زنان اشکالی ندارد، ولی مسائل شرعی را باید کاملا رعایت نمایند و بهتر است که با محارم خود بروند.

لزوم قبض در وقف [شرایط وقف ]

پرسش : آيا قبض در وقف لازم است؟
پاسخ : بين وقف خاص و عام تفاوت وجود دارد. در وقف خاص مانند وقف بر اولاد يا وقف بر فرد خاصّي قبض به موقوف عليهم لازم است و اگر نسلاً بعد نسل است بايد به نسل موجود تحويل داده شود. ولي در وقف عام مانند مسجد و مدرسه و امثال آن قبض لازم نيست. هرچند احتياط مستحب آن است كه پس از خواندن صيغه آن را در اختيار كسانى كه وقف براى آنها شده قراردهند تا وقف كامل گردد.

زمان محقق شدن وقف [شرایط وقف ]

پرسش : آیا در صیغه وقف می توان تحقق وقف را به بعد از فوت موکول کرد؟ و یا می توان در وقف شرط کند تا مدتی توسط خود واقف مورد استفاده قرار گیرد؟ و یا می توان وقف را برای مدت مشخصی محدود کرد؟
پاسخ : 1.کسى که مالى را وقف مى کند بنابر احتیاط مستحب باید از همان موقع خواندن صیغه وقف کند، و اگر مثلاً بگوید این مال بعد از وفات من وقف باشد اشکال دارد. 2. ولی می توان مالی را برای همیشه وقف کرد مشروط بر اینکه مثلاً چند سال اوّل منافعش در اختیار واقف یا شخص دیگری باشد و در موقوفه مصرف نشود. 3. کسى که مالى را وقف مى کند باید براى همیشه مال را وقف کند یعنی اگر بگوید از حالا تا ده سال وقف باشد، اشکال دارد

تغییر در تولیت توسط واقف [متولی]

پرسش : وقتى باغى وقف گرديده و در اختيار ذكور و اناث قرار گرفته، آيا واقف مى‌تواند براى بار دوم و پس از گذشت مدت مثلا 11 سال مجدداً تغييرى در توليت آن ايجاد نمايد؟
پاسخ : هنگامى كه وقف تمام شود و متولّى در وقفنامه اوّليه تعيين شده باشد هيچ كس حتّى واقف نمى‌تواند آن را شرعاً تغيير دهد، مگر اين كه ثابت شود متولّى منصوص صلاحيّت ندارد، كه در اين صورت متولى جديد از سوى حاكم شرع تعيين مى‌شود.

اگر متولی معین شده فاقد صلاحیت باشد [متولی]

پرسش : باغی را اینگونه وقف کرده اند که اگر از خاندان فرد خاصی کسی روحانی شود و چنانچه در فلان مسجد مشغول تبلیغ باشد به مقدار نیاز از درآمد و یا محصول آن استفاده کند و مابقی را به مصرف فقرا برساند. حال سوال این که: 1. آیا این وقف خاص است و یا وقف عام؟ 2.در هر دو صورت اگر روحانی که متولی این باغ شده تخلفی کند و صلاحیت تولیت موقوفه رانداشته باشد تکلیف چیست؟ 3. سوال دیگر محدوده نیاز روحانی و یا موقف علیه در چه حدی می باشد؟
پاسخ : 1. بخشی عام و بخشی خاص است. 2. در فرض سوال باید درآمد موقوفه را صرف نیازمندان کنید. 3. در حد یک زندگی ساده و خالی از تشریفات.

انصراف متولی و تعیین وکیل [متولی]

پرسش : هرگاه متولی موقوفه به عللی نتواند و یا نخواهد به تولیت خود ادامه دهد، آیا می تواند فردی امین و مدیر را به عنوان متولی یا وکیل خود تعیین نماید؟
پاسخ : تنها می تواند کسی را به عنوان وکیل انتخاب کند و تعیین تولیت در اینگونه موارد به دست حاکم شرع است.

خیانت کردن متولی در موقوفه [متولی]

پرسش : چنانچه متولی در اجرای وقف مرتکب خیانت شود چه حکمی دارد؟
پاسخ : هرگاه در اوقاف عمومى متولّى خيانت كند و عايدات آن را به مصرفى كه معيّن شده نرساند، حاكم شرع بايد متولّى امينى براى آن معيّن نمايد يا در كنار او بگذارد و اگر متولّى وقف خاص خيانت كند، حاكم شرع با موافقت طبقه موجود براى آنها متولّى تعيين، يا ضميمه مى‏كند.

تعیین متولی برای موقوفه [متولی]

پرسش : متولی در وقف چگونه تعیین می شود؟
پاسخ : هرگاه براى چيزى كه وقف كرده متولّى معيّن كند، بايد مطابق قرارداد او رفتار نمايد و اگر معيّن نكند اگر از قبيل اوقاف عامّه (مانند مسجد و مدرسه) باشد تعيين متولّى وظيفه حاكم شرع است و اگر وقف خاص باشد (مانند ملكى كه وقف بر اولاد است) در مورد كارهايى كه مربوط به مصلحت وقف و منفعت طبقات بعد مى‏باشد، احتياط آن است كه نسل موجود و حاكم شرع با موافقت يكديگر تعيين متولّى كنند و اگر تنها مربوط به منافع طبقه موجود است اختيار آن با خود آنهاست در صورتى كه بالغ باشند و اگر بالغ نباشند اختيار با ولىّ آنهاست.

حیطه مسئولیت واقف و متولی در مساجد و حسینیه ها [متولی]

پرسش : حیطه مسئولیت واقف و متولی در امثال مسجد و حسینه تا چه حد می باشد؟
پاسخ : بعد از تحقق وقف در مورد انتخاب امام جماعت يا عزل او نه متولّى و نه واقف هيچ كدام حقى ندارد و اين حق مردم است و نظر آنها ملاك است. حيطه مسؤوليت متولّى رسيدگى به موقوفات مسجد است. پس متولّى، واقف يا هر شخص ديگرى بعد از تحقق وقف حق دخالت در برنامه ريزى‏ها و فعاليتهاى اين اماكن را ندارند و اين حق مردم است و رضايت آنها در چنين امورى ملاك است.

حق الزّحمه ی متولّی [متولی]

پرسش : اگر واقف حق التولیه را مشخص نکرده باشد، آیا حق التولیه اندازه ی معینی دارد یا بستگی به عرف و قوانین موضوعه در سازمان اوقاف دارد؟
پاسخ : متولی می تواند حق الزحمه خود را طبق نظر کارشناس بگیرد.

نوع وقف بر امام معصوم علیه السلام [وقف خاص ]

پرسش : وقف بر امام حسين عليه‏ السلام وقف عام است يا خاص؟
پاسخ : مصرف این وقف خاص امام حسین علیه السلام است.

عدم جواز تبدیل وقف خاص به وقف عام [وقف خاص ]

پرسش : آیا می توانیم وقف خاص را بعد از تنظیم وقف نامه و قبض موقوفه، تبدیل به وقف عام نمائیم؟ یا ماهیت وقف و مفاد وقف نامه را تغییر دهیم؟
پاسخ : جایز نیست.

موقوفه خاصی که موقوف علیه آن قابل شناسایی نیست [وقف خاص ]

پرسش : قرآن خطی موجود است که وقف اولاد می باشد که متاسفانه اولاد واقف نامعلوم هستند و در حال حاضر آن قرآن در اختیار شخصی است که به علت نیاز مالی قصد فروش آن را دارد؛ شخص دیگری تصميم دارد آن را خريدارى نموده و به جهت حفظ و نگهداری به آستان قدس رضوی تقديم نمايد؛ آیا این کار جایز است؟
پاسخ : اگر موقوفٌ عليهم به هيچ وجه قابل شناسايى نيستند، همگان می توانند آن قرآن را قرائت كنند و سپردن آن به جايى كه اصلًا قرائت نمى‏ شود، اشكال دارد؛ مگر اين كه قرآن بسيار نفيسى باشد كه بيم از دست رفتن آن برود.

انواع وقف عام [وقف عام ]

پرسش : لطفا انواع وقف عام را تشریح کنید.
پاسخ : وقف عام بر دو نوع است: 1ـ وقف بر جميع؛ كه در اينجا طبق نظر صحيحتر در واقع فك ملك صورت گرفته نه اينكه تمام مالكيت آن به تمام مسلمين رسيده . 2ـ وقف بر عنوان خاص؛ مثلاً وقف بر طلاب مى‏كند. اين هم وقف عام است نه خاص، به عبارت ديگر وقف عام است بر عنوان خاصى. در اينجا فكّ ملك نيست و بلكه مالك همان عنوانى است كه موقوف عليه واقع شده.
تعداد صفحات : 648