پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
مرتب سازی بر اساس
 

كارمزد در وام های قرض الحسنه [کارمزد]

پرسش : آیا کارمزدهایی که بانک ها از وام گیرندگان می گیرند حلال است؟
پاسخ : چيزى را كه صندوق هاى قرض‏ الحسنه به عنوان كارمزد و حقّ‏ الزّحمه در برابر خدماتى كه براى نگهدارى حساب اقساط و امثال اين امور مى‏گيرند اشكال ندارد، ولى احتياط واجب آن است كه اين مبلغ متناسب با زحمات و هزينه‏ هاى بانك باشد، نه اين كه همان سود پول را به نام كارمزد بگيرند و حداکثر کارمزد 4 درصد است.

سرمایه گذاری سپرده های قرض الحسنه [احکام قرض الحسنه ]

پرسش : برخی صندوق های قرض الحسنه مقداری از سرمایه خود را در کارهای تجاری یا تولیدی بکار می گیرند تا از درآمد آن هزینه های صندوق یا سوخت و سوز وام ها را تامین کنند این کار چه حکمی دارد؟
پاسخ : اين كار در صورتى جايز است كه صاحبان پول از اين جريان باخبر بوده و اجازه داده باشند و درآمد حاصل شده نيز تنها صرف هزينه‏ هاى بانك شود.

گرفتن سود از بانک های غیر مسلمان [احکام سپرده ها ]

پرسش : آیا می توان از بانک های غیر مسلمان سودی دریافت کرد؟
پاسخ : گرفتن سود از بانك ‏هاى خارجى و غيرمسلمان اشكال ندارد، ولى از بانك هاى مسلمان، در صورتیکه طبق عقود شرعیه نباشد حرام است.

ماهیّت حساب های بانکی [احکام سپرده ها ]

پرسش : ماهيّت حسابهاى بانكى از نظر اسلام چيست؟ آيا در بانكها اعتبار و ارزش قراردادى پول به نام اشخاص ثبت و جابه جا مى شود، يا عين اسكناس و اجازه در تصرّف داده مى شود؟ شكلهاى مختلف حسابهاى بانكى (جارى، سپرده ثابت، مشاركتهاى بانكى و مانند آن) يكسان است يا متفاوت؟ حكم سودهاى على الحساب كه در مشاركتهاى بانكى به سپرده گذار پرداخت مى شود چيست؟
پاسخ : ماهيّت سپرده هاى حساب جارى ماهيّت قرض است و مشروط بر اين است كه به مجرّد مطالبه ادا شود. و ماهيّت سپرده هاى دراز مدّت و كوتاه مدّت نوعى مضاربه يا ساير عقود شرعيّه مانند آن است، و پرداخت سود على الحساب نوعى وام است كه بعد از ظهور ربح محاسبه مى شود، و در صورت رعايت ضوابط عقود شرعيّه مانند مضاربه، سود مذكور اشكالى ندارد.

سپرده گذاری در بانک ها و دریافت سود در برابر آن [احکام سپرده ها ]

پرسش : دریافت سود در برابر سپرده گذاری در بانک ها چه حکمی دارد؟
پاسخ : سپرده‏ هاى كوتاه‏ مدّت و درازمدّت مردم، نزد بانكها و سودى كه بانك به آن مى ‏دهد، در صورتى حلال است كه طبق موازين شرعى و از طريق قراردادها و عقود اسلامى (از قبيل مضاربه و شركت و امثال آن) باشد و دهنده پول يقين داشته باشد يا احتمال قابل ملاحظه دهد كه بانك بعنوان وكالت از طرف مشترى اين قراردادها را به صورت شرعى انجام مى‏دهد، امّا اگر يقين دارد كه اين امور جنبه ظاهرى و صورى دارد و فقط روى كاغذ است، آن سود حرام است.

دریافت سود در قبال حساب جاری [احکام سپرده ها ]

پرسش : آیا می توان در برابر وجوه موجود در حساب جاری، سودی دریافت کرد؟
پاسخ : پول هايى را كه مردم به عنوان حساب جارى به بانك‏ها مى‏سپارند صورت قرض‏الحسنه به بانك دارد كه هر وقت بخواهند، مى‏توانند آن را بگيرند و اگر سودى در مقابل آن قرار دهند حرام است و قرض هم باطل است و بانك نمى‏تواند در آن تصرّف كند. البته در صورتی که سپرده گذار بدون قصد دریافت سود در آن بانک پولی گذاشته باشد و بانک با میل و رضای خود سودی به او بدهد شرعا اشکالی ندارد.

قضاى روزه والدین برای پسر بزرگ‌تر [احکام روزه قضا]

پرسش : آیا به‌جا آوردن قضای روزه‌ی والدین بر پسر بزرگ‌تر واجب است؟
پاسخ : بر پسر بزرگ‌تر واجب است روزه‌هايي که والدين براثر عذر شرعي ترک کرده و توانايي بر قضا داشته ولي موفق بر قضاي آن نشده‌اند را بجا آورد و نسبت به غير آن وظيفه ندارد. مگر اينکه وصيتي کرده باشند که مطابق آن بايد عمل کرد. هرچند در صورت امکان شايسته است ساير فرزندان نسبت به آنچه بر آن‌ها واجب نيست نيز اقدام کنند.

نذر کردن روزه باوجود روزه قضا [احکام روزه قضا]

پرسش : آیا شخصی که روزه قضا دارد می‌تواند روزه‌ی نذری بگیرد؟
پاسخ : فرد می‌تواند روزه مستحب را نذر کند، مشروط بر این‌که بعد از روزه‌هاي قضا، بتواند آن را بجا آورد. به اين معنا که اگر مثلاً ده روز، روزه قضا دارد و تا ماه رمضان آينده بيشتر از ده روز باقی‌مانده، می‌تواند نذر روزه کند ولي اگر فقط ده روز باقی‌مانده، با توجه به این‌که در اين حالت بايد روزه قضا را بگيرد، نذر روزه مستحبي اشکال دارد.

کوتاهی در انجام قضای روزه و از دست دادن توانایی [احکام روزه قضا]

پرسش : اگر فردی در ادای روزه قضا کوتاهی کند و بعد نیز توانایی خود را از دست بدهد، وظیفه ی او چیست ؟
پاسخ : چنانچه عذر شرعی داشته است باید برای هر روز دو نفر مسکین را اطعام کند و اگر عذر عرفی داشته بچه ها باید بعدا قضا کنند و نیازی به وصیت نیست، البته اگر عذر نداشته و عمدی بوده است باید 62 فقیر را برای هر روز سیر کند.

قضای روزه در صورت استمرار عذر تا ماه رمضان آینده [احکام روزه قضا]

پرسش : اگر فردی به علت عذر شرعی نتواند روزه‌ی ماه رمضان را به‌جا آورد و عذر او تا ماه رمضان سال بعد ادامه داشته باشد، وظیفه‌ی او چیست؟
پاسخ : هرگاه به‌واسطه بيمارى، روزه ماه رمضان را نگيرد و بيمارى او تا ماه رمضان سال بعد طولانى شود، قضاى روزه‏هايى را كه نگرفته واجب نيست، فقط بايد براى هرروز يك مد (تقریباً 750 گرم) گندم يا جو و مانند آن به فقير بدهد، ولى اگر به‌واسطه عذر ديگرى (مثلاً به خاطر مسافرت) روزه نگرفته باشد و عذر او تا رمضان بعد باقى بماند احتياط واجب آن است كه روزه‌هايى را كه نگرفته بعد از ماه رمضان قضا كند و براى هرروز يك مد طعام به فقير دهد، همچنين اگر ترك روزه به خاطر بيمارى بوده، بعد بيمارى رفع شده و عذر ديگرى مانند مسافرت پیش‌آمده است.

وظيفه شخص در صورت ترک عمدی ادای قضای روزه تا رمضان آینده [احکام روزه قضا]

پرسش : اگر شخص معذور باوجود رفع عذر، قضای روزه را عمداً تا رمضان آینده به‌جا نیاورد چه وظیفه‌ای دارد؟
پاسخ : هرگاه روزه ماه رمضان را عمداً یا به‌واسطه عذرى نگيرد و تا رمضان آينده عمداً قضاى آن را بجا نياورد درحالی‌که عذرش برطرف شده، بايد بعداً روزه را قضا كند و براى هرروز يك مد طعام كفّاره بدهد، همچنين اگر در قضاى روزه كوتاهى كند تا وقت تنگ شود و در تنگى وقت عذرى پيدا كند، بايد بعداً هم قضا به‌جا آورد و هم كفّاره دهد، امّا اگر كوتاهى نكرده و اتفاقاً در تنگى وقت عذرى پیداشده فقط قضا لازم است.

زمان ادای قضای روزه‌ی ماه رمضان [احکام روزه قضا]

پرسش : درصورتی‌که روزه باطل شود یا به خاطر عذری ترک شود، باید قضای آن را در ماه‌های دیگر به‌جا آورد؟
پاسخ : اگر کسى روزه ماه رمضان را در وقت آن نگیرد، یا آن را باطل کند، باید بعد از ماه رمضان قضاى آن را بجا آورد، هرچند لازم نیست قضاى روزه را فوراً بجا آورد، ولى بنابراحتیاط واجب باید تا رمضان سال بعد، انجام دهد و اگر تا ماه رمضان سال بعد به‌جا آورده نشود باید کفاره‌ی تأخیر نیز بدهد.

ترک روزه به دلیل ضرر و کشف خلاف آن [احکام روزه قضا]

پرسش : اگر پزشک فردی را به مدت 5 الی 6 سال از روزه گرفتن منع کرده باشد، اما این فرد با مراجعه به پزشک دیگر متوجه شود که بیمار نیست و می‌توانسته روزه بگیرد، حال وظیفه‌ی او نسبت به گذشته چیست؟
پاسخ : احتیاط واجب آن است که روزه‌ها را قضا کند.

انجام روزه قضا در روزهای استحباب روزه‌داری [احکام روزه قضا]

پرسش : گرفتن روزه‌ی قضا در روزهایی که روزه گرفتن مستحب است به این نیت که هم روزه قضا گرفته و هم از ثواب روزه مستحب بهره‌مند شود، چه حکمی دارد؟
پاسخ : با داشتن روزه قضا روزه مستحبي نمی‌توان گرفت اما می‌تواند در روزهايي که روزه آن مستحب است نيت قضا کند. انشاء الله از ثواب روزه مستحبي نيز بهره‌مند خواهد شد.

روزه ای که به خاطر ترک غسل از روی خجالت قضا شده

پرسش : چنانچه فردی در مکانی میهمان باشد و جنب شود، اما به علت خجالت غسل و تیمم نکرده است، آیا باید علاوه ی بر قضا، کفاره نیز بدهد؟
پاسخ : اگر تصورش این بوده که به علت اضطرار می تواند غسل نکند قضای روزه کافی است و کفاره لازم نیست.

افطار روزه قبل از حد ترخّص از روی جهل به‌حکم [احکام روزه قضا]

پرسش : اگر فردی قصد سفرکرده باشد و فراموش کرده یا نداند که تا قبل از حد ترخص خوردن و آشامیدن حرام است و این کار را (قبل از حد ترخص) انجام دهد؛ آیا کفاره بر او واجب می‌شود یا قضای روزه کافی است؟
پاسخ : در فرض سؤال قضا کافی است.

افطار روزه قضا با تعارف برادر مؤمن [احکام روزه قضا]

پرسش : حکم استحباب افطار روزه مستحبی در هنگام تعارف برادر دينى، آیا شامل قضاى روزه واجب تا قبل از ظهر نیز می‌شود؟
پاسخ : اين استحباب شامل روزه قضا نمی‌شود و فقط روزه مستحب را شامل است.

قضای روزه در صورت بهبودی از بیماری طولانی [احکام روزه قضا]

پرسش : اگر فرد بیمار بعد از چندین سال بهبود یابد، تکلیف او در مورد روزه‌ها چیست؟
پاسخ : هرگاه بيمارى انسان چند سال طول كشد و بعداً خوب شود اگر تا رمضان آينده به مقدار قضا وقت باقى است بايد فقط قضاى رمضان آخر را بگيرد و براى هرروز از سالهاى پيش يك مد طعام بدهد.

ترک روزه با احتمال بارداری و کشف خلاف آن [کسانی که روزه بر آنها واجب نیست]

پرسش : اگر خانمی احتمال دهد حامله است و با این احتمال، روزه را ترک کند ولی بعداً معلوم شود باردار نيست تکليف او چيست؟
پاسخ : درصورتی‌که تصور می‌کرده روزه برایش ضرر دارد و ترک کرده قضا دارد ولی کفاره ندارد.

قضای روزه معذوری که در همان رمضان فوت‌شده [احکام روزه قضا]

پرسش : اگر فردی به خاطر عذر شرعی نتواند روزه‌ی ماه رمضان را بگیرد و در همان ماه رمضان فوت نماید، قضای روزه‌های او چه حکمی دارد؟
پاسخ : كسى كه به‌واسطه بيمارى يا حيض و نفاس روزه ماه رمضان را نگيرد و پيش از پايان ماه‏ رمضان از دنيا برود لازم نيست روزه‌هايى را كه نگرفته براى او قضا نمايند.

قضاى روزه در صورت ترک آن به سبب سفر یا بیماری [احکام روزه قضا]

پرسش : آیا روزه‌هایی که به خاطر بیماری یا مسافرت گرفته نشده است، باید قضا شود؟
پاسخ : روزه‌هايى كه به خاطر مسافرت يا بيمارى و مانند آن ترك شده، بايد قضا كند

ترتیب درگرفتن روزه قضا و روزه کفاره [احکام روزه قضا]

پرسش : کسی که روزه کفاره و همچنین روزه قضای ماه رمضان را به گردن دارد اول باید کدام‌یک را بگیرد؟ آیا می‌تواند اول کفاره را بجا آورد و بعد قضای روزه ماه رمضان؟
پاسخ : اگر وقت روزه قضا تنگ است اول باید قضا را بگیرد و اگر وقت تنگ نیست بهتر است اول قضا را بگیرد.

قضای روزه‌های ایام نفاس در صورت شیردهی [احکام روزه قضا]

پرسش : آیا روزه‌های ایام نفاس که تا سال بعد به علت شیر دادن نمی‌تواند قضا کند، قضا دارد یا مانند روزه بیمار و حادث شدن عذر دیگر، تبدیل به فدیه می‌شود؟
پاسخ : در صورت ادامه عذر تا رمضان آینده تبدیل به فدیه می‌شود ولی اگر روزه برای خودش ضرر ندارد و فقط برای شیرخوار ضرر دارد قضا ساقط نمی‌شود.

تأخیر طولانی در انجام قضای روزه رمضان [احکام روزه قضا]

پرسش : فردی که چندین سال روزه قضا را به تأخیر انداخته است تکلیف او چیست؟
پاسخ : هرگاه قضاى روزه ماه رمضان را چند سال به تأخير اندازد بايد قضا را به‌جا آورد و براى هرروز يك مد طعام به فقير دهد و باگذشت سالها كفّاره متعدّد نمی‌شود.

معلوم نبودن تعداد روزه‌های قضا شده [احکام روزه قضا]

پرسش : چنانچه فردی نداند که چه تعداد روزه‌ی قضا دارد، وظیفه‌ی او چیست؟
پاسخ : کسي که چندروزه از او قضا شده و شماره آن‌ها را نمی‌داند، مثلاً نمی‌داند دو تا بوده يا سه تا کافي است مقدار کمتر را انجام دهد و اضافه بر آن واجب ‏نيست، هرچند احتياط مستحب است، اما اگر قبلاً شماره آن‌ها را می‌دانسته، ولي به‌واسطه سهل‌انگاری فراموش کرده، احتياط واجب آن است که مقدار بيشتر را انجام دهد.

ترتیب در قضای روزه‌های ماه‌های رمضان گذشته [احکام روزه قضا]

پرسش : اگر بر فردی روزه‌ی قضای چند ماه رمضان واجب شده باشد، آیا باید ترتیب آن را رعایت شود؟
پاسخ : اگر از چند ماه رمضان روزه قضا بر ذمّه دارد قضاى هرکدام را اوّل‏ بگيرد مانعى ندارد، ولى اگر وقت براى قضاى رمضان آخر تنگ‌شده باشد بايد بنابر احتياط واجب اوّل قضاى رمضان آخر را بگيرد.

اجازه ی شوهر براي روزه قضای همسر [احکام روزه قضا]

پرسش : آیا زن برای گرفتن روزه ی قضا، باید از شوهرش اجازه بگیرد؟
پاسخ : در روزه هاي قضايي که وقت آن کم است(مثلا 10 روزه قضا از رمضان گذشته مانده و 10 روز نيز تا رمضان فرصت دارد) نيازي به اجازه شوهر نيست و بايد روزه بگيرد. ولي در روزه هاي نذر و روزه هاي قضايي که تا ماه رمضان وقت کافي دارد و روزه گرفتن مزاحم حقوق شوهر مي شود بايد از شوهر اجازه بگيرد. البته در قضاي روزه رمضان که وقت کافي دارد اگر بدون اطلاع شوهر روزه گرفت و بعد از اذان ظهر شوهر تقاضاي تمکين و مانند آن نمود زن بايد روزه خود را ادامه دهد.

معاملات صوری محجور [احکام حجر]

پرسش : معاملات صورى مدیون با قصد فرار از دین، و یا اخفاى اموال، چه وضعیّتى دارد؟
پاسخ : معاملات صوری به یقین صحت ندارد.
تعداد صفحات : 646