Hədiyyə verilmiş mənzilin xümsü
Atamın mənə bağışladığı və özümün də bir qədər vəsait xərclədiyim evə xüms düşürmü?
Atanızın sizə bağışladığı evə yaşamaq üçün ehtiyacınız varsa, ona xüms düşmür. Lakin ehtiyat budur ki, öz işlədiyiniz məbləğin xümsünü ödəyəsiniz. Atanızın işini də səhih bilin və deyin ki, inşallah işi düz olmuşdur.
Püşk atmaq imkanı olmayanlar
Əgər heyvanla yaxınlıq edən adam bir çox səbəblər üzündən, məsələn, kasıblığa görə, yaxud abır-heysiyyətinin tökülməsindən qorxduğuna görə ya da qoyunlarının sayının çox olduğundan onların arasında püşk atmağa imkanı olmadığına görə püşk ata bilməsə, bunun üçün başqa bir yol vardırmı? Bundan əlavə, əgər bu adam bu işi görməsə və başqa əməllərində də ehtiyatlı olub günahdan qorunsa, adildirmi?
Bunun üçün püşk atmaqdan başqa yol yoxdur və mütləq öz vəzifəsinə əməl etməlidir. Əks halda adil deyil. Yalnız ondan mühüm bir fəsadın meydana gəldiyi hal istisnadır.
Partlayıcı maddələrlə ov etmək
Bəziləri qumbara və sair partladıcı maddələrdən istifadə etməklə balıq ovlayırlar. Belə ki, baş verən partlayış dalğasının nəticəsində balıqlar suyun üzərinə çıxır və balıqçılar onları suyun üzündən yığırlar. Belə balıqlar halaldırmı?
Əgər balıqlar dənizdən diri və ya yarımcan halda tutulsa, halaldırlar.
Bir şəxsin talağını verdiyi qadınının başqa ərdən dünyaya gətirdiyi qız
Əgər Zeyd həyat yoldaşına talaq versə, o qadın talaq və iddədən sonra digər adamla ailə həyatı qursa və bu nikahdan bir qız uşağı dünyaya gəlsə, o qız nikah yaşına çatandan sonra Zeyd onunla evlənə bilərmi?
İnsanın həyat yoldaşının digər ərdən olan qızı ona məhrəmdir (o qadına düxul şərti ilə). Burada nikahdan öncə və talaqdan sonra dünyaya gələn qızlar arasında fərq yoxdur.
İddədə olan qadınla evlənmək
Bir kişi şəri məsələni bilməməzlik üzündən iddədə olan qadınla daimi və ya müvəqqəti şəkildə evlənmişdirsə, bu qadın ona əbədi haram olurmu? Bilərəkdən olan halda hökmün necə olacağını da bəyan edin.
İki halda əbədi haram olur. Biri budur ki, bilməməzlik üzündən olsa belə evlənib duxul etsin, ikincisi də budur ki, bilərəkdən evlənsin, hətta duxul etməsə də belə.
Livat edənin həddi-buluğa çatmasında olan şəkk
Bir şəxs bir oğlan uşağı ilə livat etmişdir. Lakin şəkki var ki, bu əməli edəndə həddi-buluğa çatmışdı, ya yox. O oğlan uşağının bacısı, qızı və ya anası ilə evlənməsi caizdirmi?
Əgər livat işini edənin həddi-buluğa çatmasında şübhə varsa, həmin oğlan uşağının bacısı, anası və ya qızı ona haram olmur.
Ratib imam camaat
Ratib imam-camaat (məscidin daimi imam camaatı) məscidin və ya mehrabın ixtiyar sahibidir? Belə ki, ondan başqasının orada namaz qılmasının eybi vardır? Yoxsa ratib imamın başqalarından irəli olması əfzəliyyət (daha fəzilətli) şəklindədir? Xahiş edirik, izah edəsiniz.
Ratib imamın haqqını gözləmək vacib deyil, müstəhəbdir. Lakin hərc-mərclik qabağa gəlməsin deyə, yaxşı olar ki, belə məsələlərə riayət olunsun.
Namazın qəza olacağını bilən halda yatmaq
Mən sübh azanına yarım saat qalmış hələ də mütaliə edirdim. Yatsam, sübh namazımın mütləq qəzaya gedəcəyini bildiyim halda şəxsən mənim yatmağımın hökmü nədir? Bu məsələni ramazan ayında sübh azanından öncə cünub (cənabətli) olan şəxsin məsələsinə bənzətmək olarmı?
Namazın qəza olacağını bilə-bilə yatmağın eybi yoxdur. Lakin mümkün olan qədər, bunu etməməlidir.
Həyat yoldaşının cismi və ruhi cəhətdən sağlam olmaması
Əgər tədlis (saxtakarlıq) edən şəxs qadının özü olsa və ər eyib olduğunu başa düşəndən sonra nikahı fəsx etsə, belə ki, sözü gedən tərəfin, ruhi xəstəliyi, baş gicəllənməsi, qusması, qıcolması, kobud rəftarı və əlacı olmayan ruhi xəstəliklərdən yaranan qeyri-adi halları varsa, mütəxəssis həkimlər və gözlə görənlər bunu təsdiq etsələr, bu fəsx səhihdirmi?
Əgər gəlin və onun adamları elə göstərsələr ki, guya qız sağlamdır və həqiqətdə qızın sağlamlığı əqdin daxilində olan şərt şəklini alsa, sonradan bunun əksi aşkara çıxsa, ərin nikahı fəsx etməyə haqqı var. Əgər duxul etməyibsə, qadın üçün heç bir mehriyyə yoxdur. Amma eyibi başa düşməzdən öncə duxul edibsə, mehriyyənin hamısı ona lazımdır (vacibdir) və onu (mehriyyəni) tədlis edən şəxsdən ala bilər. Əgər tədlis edən qadının özüdürsə, mehriyyəsi yoxdur.
Hipnotizmin şəriət hökmü
Hinotizm İslam nöqteyi-nəzərindən haramdırmı?
Tibbi və bu kimi məqsədlər üçün eybi yoxdur. Lakin gizli işlərdən xəbər tutmaq, keçmişdən gələcəkdən və hazırkı şeylərdən xəbər vermək məqsədi ilə olsa, caiz deyil.
Xalçaçılığa düşən xüms
Bizim şəhərdə qadınların əksəriyyəti xalça toxumaqla məşğuldurlar. Evdarlıqla yanaşı, xalça da toxuyurlar. Lakin xalçaya lazım olan ləvazimatın alınması, habelə xalçaların satışı və pulundan istifadə, adətən kişilərin öhdəsinə düşür. Bu xalçaların toxunmasının, xalça tamamlanana kimi bir neçə il çəkdiyini nəzərə alsaq, bu insanlar hər il başını necə hesablamalıdırlar? Əgər bir neçə ildən sonra satsa və sonrakı il pulunu alsa, pulu aldığı ilin qazancından hesablanır, yoxsa pulu alan kimi dərhal xümsünü verməlidir?
Xalça satışa hazır olan vaxtdan həmin ilin qazancından hesablanır ki, xüms ili keçəndən sonra artıq bir şey qalarsa, xümsünü verməlidir.
Sərmayə ünvanında olan heyvanların xümsü
Məntəqəmizdə bəzi ailələrin təxminən 100 başdan 200 başa qədər qoyunu var ki, bunlarla güzəranlarını təmin edirlər. Xahiş edirik bu qoyunlarla bağlı xüms məsələsini bəyan edəsiniz.
Xüms sərmayəyə aiddir. Yazdığınız hal da sərmayə şəklindədir. Lakin bu miqdar sərmayədən az olduğu halda dolanışığı təmin olunmazsa, xümsdən azaddır.
Böyrək alveri
Tibbi məqsədlər üçün böyrək alıb-satmağın hökmü nədir?
Tibbi məqsədlər üçün böyrək alıb-satmaq caizdir, lakin daha yaxşısı budur ki, pulu onun (böyrəyin) özünün müqabilində yox, şəxsin böyrəyi götürmək üçün verdiyi icazənin müqabilində alsınlar.
