Namaz qılanın cibində oğurlanmış əşya olsa, namazı batildirmi?
Namaz qılanın cibində oğurlanmış əşya olsa, namazı batildirmi?
Onun namazının eybi yoxdur, lakin bunu etməsə (bu halda namaz qılmasa) daha yaxşıdır.
Talaqda ərin iddiasını qəbul etmək
Təlaq ərin sadəcə olaraq “Mən ona talaq vermişəm” – deyə iddiası ilə sübuta yetirmi ki, bu sözlərlə qadının ərə getmək hüququ olsun və nəfəqə (xərclik) haqqı qüvvədən düşsün? Yoxsa mütləq iki adil şəxsin şahidliyi ilə olmalıdır?
Bu barədə fəqihlərin arasında fikir ayrılığı vardır. Mərhum Mühəqqiq Qummi özünün “Cameuş-şitat” kitabında və Mühəqqiq Yəzdi “Ürvə” kitabına etdiyi əlavələrdə bu barədə ətraflı şəkildə bəhs açmışlar. Dəlillər məcmusundan məlum olur ki, kişinin sadəcə (belə bir) iddia etməsi ilə verilən talaq işkalsız deyil, əksinə onun üçün dəlil və sübut gətirmək lazımdır.
Qız və oğlanın müvəqqəti evlənmək yolu ilə rabitəsi
Əgər qız və oğlan müvəqqəti əqd oxumaqla bir-biri ilə şəriət baxımından qanuni rabitədə olmaq istəyirlərsə, aşağıdakı formalarda hansı şərtlər lazımdır:1) Əgər onların arasında olan münasibət yalnız iş və təhsillə bağlı - adi münasibət olsa. 2) Onların arasındakı münasibət duxul olmamaq şərti ilə cinsi ləzzətlərlə bağlı olsa. 3) Onlar arasındakı münasibət cinsi əlaqə (duxul) ilə bağlıdır.
Müvəqqəti əqd bir qisimdən artıq deyil və bu əsərlərin hamısı onda cəm olub. Amma əgər əqdin daxilində cinsi yaxınlığın olmayacağını şərt etsələr, bu əsər xaric olur. Hər bir halda ehtiyat vacibə əsasən atanın icazəsi şərtdir.
Ərin talaqdan öncə cinsi yaxınlıq iddiası
Xül’i talaq baş vermişdir, lakin ər iddia edir ki, talaqdan öncə arvadımla yaxınlıq etmişəm, talaq verilən zaman da orada iki adil şahid olmamış, yalnız zahiri baxımdan səlahiyyətli olan mömin insanların şahidliyi ilə talaq oxunmuşdur. Belə bir talaq səhihdirmi?
Sözü gedən talağın hər bir halda səhihliyinə hökm olunur. Ona görə ki, sualda fərz olunanlara əsasən ərin talaqdan öncə yaxınlıq iddiası məqbul deyil. Onun öz etirafına görə şahidlər zahiri baxımdan adil olmuşlar. Biz batinlərə əsasən əməl etməyə vəzifəli deyilik. Buna görə də bu talağın heç bir eybi yoxdur. Yalnız bir halda eybi ola bilər ki, o, öz iddiasını şəri dəlillərlə sübuta yetirmiş olsun.
Vəqf olunmuş əşyalardan ümumi istifadə
Hüseyniyyənin və məscidin əmlakından istifadə etməyin hökmü nədir?
O məscidin və hüseyniyyənin ehtiyacları xaricində istifadə etmək caiz deyil. Yalnız bu halda caizdir ki, vəqf edən şəxs onlardan istifadənin ümumiliyini aşkar qeyd etmiş olsun.
Bir məscidin vəsaitini digər məscidə vermək
İki məscid bir-birinin yanında inşa edilmişdir və onların arasında bir həyət vardır ki, onların heç birinə aid deyil. Bu iki məscidin birinin avadanlıqlarını digəri üçün istifadə etmək olarmı? Məsələn, məscidlərdən birinin xalçasını digərinə aparmaq olarmı?
Caiz deyil. Yalnız bu halda olar ki, bu avadanlığın ümumi şəkildə vəqf olunması məlum olsun.
Gözbağlayıcılığı özünə peşə seçmək
Gözbağlayıcılığı özünə gəlir mənbəyi seçməyin hökmü nədir? Gözbağlayıcılıq göstərilən yığıncaqlarda iştirak etməyin işkalı varmı?
Bəzi məclislərdə nümayiş, əyləncə və istirahət adı ilə icra olunan oyunlar müşahidə olunur ki, bir şəxsin surətli əl hərəkətini, zirəkliyini nümayiş etdirir və bundan başqa məqsəd daşımır, (belə oyunların) eybi yoxdur. Lakin camaatı aldatmaq üçün olsa, bir növ sehrdir ki, bu yolla qazanc əldə etmək haram və belə məclislərdə iştirak etmək də haramdır.
Gecələr cəmərat rəmyinə qadir olan şəxs
Onuncu, on birinci və on ikinci gün cəmərat rəmyinə qadir olmayan qadın, gecələr cəmərəni rəmy edə və ya on üçüncü gün hər üç günü qəzasını yerinə yetirə bilirsə, o, başqa şəxsin tərəfindən naib ola bilərmi? Əgər bu mümkündürsə, sözü gedən hər üç şəkil eynidir, yoxsa fərqləri var?
Onun naib olması səhihdir və gecələr gündüzün əvəzinə rəmy etməlidir.
Namazda səhih qiraət dedikdə məqsəd
“Namazın zikri və qiraəti səhih oxunmalıdır” - deyəndə məqsəd nədir?
Düz tələffüz etmək o həddə lazımdır ki, ərəb onu səhih ərəb dilində bilsin. Lakin təcvid alimlərinin qeyd etdikləri dəqiq nöqtələri gözləmək lazım (vacib) deyil.
Mücəssəmə (heykəl, büst) alveri
Rəssamlığın və heykəltəraşlığın haram olması onlar barəsində şirklə bağlı görüşlərə və onun bütpərəstlik çöhrəsində görədirmi? Bu halda bu gün belə işlər camaat içində bütpərəstlik fikirlərini icad etmirsə və incəsənət adı ilə tanınaraq istifadə olunursa, bu işlə məşğul olmağın hökmü nədir?
Heykəltəraşlıq və onun alqı-satqısının hər bir halda işkalı var. Oyuncaq kimi hazırlanarsa, bu hökmdən istisnadır.
Üzrlü olan üçün gecə rəmyi-cəmərat etmək
Mənim kimilər üçün gündüz rəmyi-cəmərat etmək mümkün deyil. Biz gecələr rəmy edə bilərikmi? Cavabın müsbət olmasını fərz etsək, mənimlə birgə olanlar da gecə rəmyi-cəmərat edə bilərlərmi?
Gecə rəmyi-cəmərat edə bilərsiniz. Lakin sizinlə birlikdə olanlar üçün (gündüz rəmy etmək) mümkündürsə, gündüz rəmy etsinlər.
Seyidlərin səhminin məişət avadanlığı ilə dəyişdirilməsi
Xüms pulunu malla dəyişmək, o cümlədən geyim və məişət avadanlığı alıb seyidlərə vermək olarmı? Xüsusilə də seyid, seyid səhmi almaqdan çox narahat olarsa?
Xüms pulunu başqa mala çevirmək ehtiyata görə, caiz deyil. Yalnız seyidlərin özləri şəxsən bunu istədikləri hallar müstəsnadır. Yeri gəlmişkən, pulu “seyid səhmi” adı ilə onlara verməyiniz lazım (vacib) deyil ki, narahat olsunlar. Bunu onlara hədiyyə şəklində də çatdıra bilərsiniz.
Donuz sümüyündən hazırlanmış jelatin
Donuz və ya inək sümüyündən hazırlanan jelatinin hökmü nədir? Tərkibində vitamini olan maddələrin çoxu, habelə ABŞ-da istehsal olmuş dərman preparatlarının çoxu və hətta bəzi şirniyyatlar da bu maddədən hazırlanır.
Bu maddədən zərurət halında istifadə etməyin eybi yoxdur.
Xümsü məsrəf etmək üçün şəri hakimin icazəsi
İmamın (əleyhis-salam) və seyidlərin səhmini məsrəf etmək üçün şəri hakimin icazəsi lazımdırmı?
İmamın (əleyhis-salam) səhminin məsrəfi üçün şəri hakimin icazəsi vacibdir. Seyid səhminin məsrəfi üçün də ehtiyat vacibə görə icazə almaq lazımdır.
