Tikişi olan ayaqqabılarla ehram
Tikişi olan və ayaqların üstünü örtməyən ayaqqabı ilə ehram bağlamaq caizdirmi?
Bəli, caizdir. Lakin yaxşı olar ki, kişilər ehram halında belə ayaqqabı geyməsinlər.
Naməhrəmə əlcəklə əl verib görüşmək
Qadın əlcəklə naməhrəm kişiyə əl verib görüşə bilərmi?
Zərurəti olmaca, bu işin tərk olunması daha yaxşıdır.
Vəlinin xəbəri olmadan evlənmək təklifi
Müvəqqəti evlənmək niyyətində olan bir şəxs qızın vəlisinin xəbəri olmadan ona evlənmək təklif edə bilərmi? Qızın bakirə və dul qadın olduğu iki şəkildə şəriət hökmünün nə olduğunu bəyan edin.
Evlənmək təklifinin heç bir şəkildə maneəsi yoxdur. Lakin vəlisinin icazəsi olmadan bakirə qızla nikah bağlamağın işkalı var. Amma dul qadında (ərə gedib boşanan, əri ölən) əqd siğəsini oxunmasında iki tərəfin razılığı kifayətdir.
Əllərin və üzün üç dəfə yuyulması
Əgər bir şəxs dəstəmaz alarkən üzünü və əllərini üç dəfə yuyarsa dəstəmazının və ibadətlərinin hökmü nədir?
Dəstəmazı və ibadəti işkallıdır. Lakin diqqət yetirmək lazımdır ki, “üç dəfə və ya iki dəfə yumaq” - deyəndə, sözü gedən bədən üzvünün bir dəfə kamil yuması, sonra ikinci dəfə yumağa başlayıb onu kamil yuyulması nəzərdə tutulur. Lakin bu üzvlərin yuyulması kamil bitməyənə qədər bir üzvə iki dəfə və ya daha artıq su tökməyin eybi yoxdur.
Xüms düşən irs
Tələbələrdən birinə atasından bir ev irs qalmışdır ki, ona xüms düşür. Halbuki, bu tələbə xümsü ödəməyə qadir deyil, bundan əlavə, borcları da var. O, nə etməlidir ki, evdən istifadə etmək ona caiz olsun?
Şəriət hakiminə müraciət edə bilər. Xüms almaq üçün lazım olan şərtlərə malikdirsə, onunla dəstgərdan (razılığa gəlmək, xümsü şəri hakimə verib sonra borc olaraq almaq) etsinlər.
Ovlanmış heyvanın halal olması yolları
Ov etməklə aradan gedən (ölən) heyvan hansı hallarda halaldır?
Əgər heyvana çatıb başını kəsmək üçün kifayət qədər vaxt olmazsa, güllə onun bədənini yaralamış və ondan qan çıxmışdırsa, halaldır. Bu şərtlə ki, digər şərtlər, o cümlədən şikar edən zaman Allahın adının çəkilməsi, şikar edənin müsəlman olması da bununla yanaşı olsun. Amma heyvanın başını kəsmək üçün kifayət qədər vaxtı olsa və onun başını kəsməkdə laqeydlik göstərsə (nəticədə ölsə), haramdır.
Vəqf olunmuş yerin həndəvərinin icarəçi tərəfindən abadlaşdırılması
Bir şəxs vəqf olunmuş bir torpaq sahəsini mütəvəllidən (nəzarətçidən) icarəyə götürür. İcarə edəndən sonra onun hərimində (ətrafında) olan yararsız torpaqları da abad edir. Sualımız budur ki, mütəvəlli icarə edənin abad etdiyi həmin torpaqları da vəqf torpaqlarından hesab edə bilərmi? Yoxsa icarə edən bu torpağın maliki olur?
Əgər şəriət baxımından bu torpaqlar vəqfin hərimidirsə, icarə edən şəxsin onları abad etməyə haqqı olmamışdır və malikinə də çevrilməyəcəkdir. Torpağın icarə müddəti sona çatana qədər, icarə edən şəxsin ondan istifadə etməyə haqqı var və onun icarə haqqını ödəməlidir. Mütəvəllinin də bunu ondan almağa haqqı yoxdur. Lakin icarə müddəti bitəndən sonra icarə edən şəxs üçün heç bir haqq qalmır.
Vəqf olunmuş yerlərin gəlirlərinin sərf olunma yerlərini dəyişmək
Vəqf olunmuş şeylərdən əldə olunan gəlirlər hansı yerlərdə istifadəyə çatdırılmalıdır və hansı hallarda onların sərf olunma yerlərini dəyişmək mümkündür?
Qəti qaydalara və məşhur - الوقوف على حسب ما یوقفها اهلها – hədisinə əsasən vəqf olun şeydən əldə olunan gəliri vəqfnamədə qeyd olunanlara əsasən sərf etmək lazımdır. Yalnız bir və ya bir neçəsinə əməl etmək mümkün olmayan bəndləri istisna etmək olar, məsələn, mis qab-qacaq indiki əsrdə digər qab-qacaqla əvəz olunacaqdır.
On ikisinə keçən gecə rəmyi-cəmərat
Qoca və üzrü olan adamlar (Zil-həccənin) on ikisinə keçən gecə, gecə yarısından sonra Minadan Cəmarata gətirilir və sabahın əməllərini yerinə yetirirlər. Sonra onları Məkkəyə aparırlar və həmin gecədə sonrakı əməlləri yerinə yetirirlər. Üzrü olmayan şəxslər də rəmyi-cəmərat əməllərindən başqa belə etmişlər ki, onu (rəmyi-cəmərat əməllərini) yerinə yetirmək üçün sabahı gün qayıtmışlar. Onların əməlləri düzdürmü?
Məkkə əməllərini (iki təvaf və səy əməli) yerinə yetirmək, üzrü olmayan şəxslər üçün on ikisinə keçən gecə, hətta on birinə keçən gecə, gecə yarısından sonra da caizdir.
Namaz əsnasında təyəmmüm
. Bir kəsin elə bir xəstəliyi var ki, yel çıxmağın qarşısını ala bilmir. Dəstəmaz almağın da ona zərəri var. Ondan bir şey xaric olan kimi təyəmmüm edib namazını davam etmək üçün namazını xüsusi bir məkanda, məs, daşın üzərində qılmalıdırmı?
Namaz əsnasında yenidən təyəmmüm almaq onun üçün mümkün olarsa, namazı pozan bir şey etmədən, (təyəmmüm almaq) lazımdır. Lakin bunun təkrarı çətin və məşəqqətli olsa, vacib deyil.
Rəqsə tamaşa etmək
Rəqsə tamaşa etmək caizdirmi?
Rəqsə tamaşa etmək onun özünün hökmündədir.
İrsin qiymətinin artmasının xümsə təsiri
Mən atamdan irs qalmış daşınmaz əmlakı satmış və övladlarımın şəhərdə təhsil almaları üçün mənzil almışam. Bilmək istərdim ki, atamdan qalmış mülkü satmaqla əldə etdiyim pula xüms düşürmü? Xüms düşdüyünü fərz etsək, onu hissə-hissə ödəyə bilərəmmi?
Atanızın vəfatından sonra o mülkün qiyməti qalxmayıbsa, xümsü yoxdur. Qiyməti qalxdığı təqdirdə ehtiyat vacibə əsasən, fərqinin xümsünü verməlisiniz. Hissələrlə ödəməyinizin də eybi yoxdur.
