Müctəhid qazının qərar çıxartmaqda irəli olması
Bir işə baxan bir neçə qazıdan biri müctəhiddirsə, onun qəti qərar çıxarmaqda o biri qazılarla fərqi varmı?
Müctəhid olan qazının hökmü irəlidir.
Qız və oğlanın müvəqqəti evlənmək yolu ilə rabitəsi
Əgər qız və oğlan müvəqqəti əqd oxumaqla bir-biri ilə şəriət baxımından qanuni rabitədə olmaq istəyirlərsə, aşağıdakı formalarda hansı şərtlər lazımdır:1) Əgər onların arasında olan münasibət yalnız iş və təhsillə bağlı - adi münasibət olsa. 2) Onların arasındakı münasibət duxul olmamaq şərti ilə cinsi ləzzətlərlə bağlı olsa. 3) Onlar arasındakı münasibət cinsi əlaqə (duxul) ilə bağlıdır.
Müvəqqəti əqd bir qisimdən artıq deyil və bu əsərlərin hamısı onda cəm olub. Amma əgər əqdin daxilində cinsi yaxınlığın olmayacağını şərt etsələr, bu əsər xaric olur. Hər bir halda ehtiyat vacibə əsasən atanın icazəsi şərtdir.
Qonşunun ağacının kökündən göyərən pöhrə
Bir şəxs öz torpaq sahəsində bir ağac əkir. Ağac digərinin torpaq sahəsinə kök atır və ondan pöhrə göyərir. Bu pöhrə torpaq sahibinindir, yoxsa ağac sahibinindir?
Ağac sahibinindir. Lakin torpaq sahibi icarə haqqı ala və yaxud ağac sahibinə xəbər verməklə onu kəsə bilər. - Hindistanda hakimlərə verilmiş ləqəb.
Həyat yoldaşının gəlini ilə məhrəmlik
İnsanın həyat yoldaşının gəlini (yəni onun digər ərindən olan övladının həyat yoldaşı) ona məhrəmdirmi?
İnsanın yalnız öz gəlini, yəni oğlunun həyat yoldaşı ona məhrəmdir, həyat yoldaşının gəlini yox.
Televizorda hicabsız qadınlara baxmaq
Hicabsız və bəzənmiş qadınların iştirak etdikləri – və bəzən televiziya vasitəsi ilə efirə gedən – filmlərə tamaşa etməyin hökmü nədir?
Xüsusi bir fəsadlarla nəticələnərsə, haramdır.
Qəza oruclarının sayında şəkk
Mənim hal-hazırda 22 yaşım var. Təxminən 4 ildir ki, bütün oruclarımı tutmuşam. Amma ondan qabaq oruclarımdan neçə gününü bəzi səbəblərdən tuta bilməmişəm. Onların sayının nə qədər olduğunu bilmirəm. Mənim vəzifəm nədir?
Nə qədər oruc tutmadığınızı yəqin bilirsinizsə, qəzasını tutun. Əgər bilərəkdən oruc tutmamışsınızsa, kəffarəsi də var. Orucun hökmlərini bilməmək üzündən olubsa, bu hal istisnadır.
Muatat evlənmə
Muatat evlənmənin hökmü və şəraiti necədir? Sizin müqəllidlərinizdən biri bu məsələdə (sizin nəzərinizdə muatat evlənmənin səhih olmadığını fərz etsək) digər müctəhidə müraciət etsə, hökm nədir? Əgər bir şəxs hökmlə tanış olmadığından (muatat evlənmənin səhih olmadığı təqdirdə) bu yolla biri ilə evlənərsə və evləndikdən sonra hökmü başa düşərsə, vəzifəsi nədir?
“Muatat evlənmə” adında bir şey mövcud deyil. Belə bir nikah batildir.
Cehiz almaq üçün kürəkəndən alınan pul
Qızın atasının kürəkəndən qızının cehizi adı ilə aldığı pul cehiz xərclərindən artıq gələrsə, qızın atasına halaldırmı?
Əgər sözü gedən pulu nikah əqdinin daxilində şərt olaraq ata üçün nəzərdə tutsalar, artıq qalan məbləğdə pul ona halaldır. Əgər bu pulu qızın adına yazsalar və mehriyənin bir hissəsi olsa, qızına çatmalıdır.
Kredit hissələrini yığmaq üçün xərclənən vəsaiti almaq
Mən kreditlə mal satıram. Kreditin aylıq hissələrini vaxtında gətirməsələr, borcları almaq üçün öz işim və vaxtımı bu yolda sərf edirəm. Bunun üçün sərf etdiyim vəsaiti, o cümlədən verdiyim yol pulunu və ya motosiklet və maşın istehlakı üçün xərclədiyim pulları onlardan tələb etməyə haqqım varmı?
Camaat içində adətən borcları almaq üçün xərclənən adi vəsaiti almağa haqqınız yoxdur. Lakin adi miqdardan çox vəsait xərcləsəniz, ala bilərsiniz. Bir şərtlə ki, qarşı tərəf öz borclarını vaxtında ödəməmiş olsun.
Qızın atası və ya (ata tərəfdən olan) babasının qaib olması
Alimlərin fətvalarına əsasən ata və ya (ata tərəfdən olan) babasının olmadığı surətdə bakirə qızın ərə getməyə ehtiyacı olarsa, icazə qüvvədən düşür. Burada “ərə ehtiyacı olmaq”, nə deməkdir?
Mənası budur ki, elə bir yaş həddinə çatmışdır ki, ərə getməzsə, zəhmətlə və ya xətərlə üzləşəcəkdir.
Suyun bədənə zərərli olduğuna görə alınan təyəmmüm
Sidik zamanı daim məni hissələri ondan gələn şəxsin sağalmağa ümidi yoxdursa, təyəmmüm edib əməllərini yerinə yetirə bilərmi? Çünki, fərz olunur ki, daimi şəkildə cənabət qüslü almaq onun cisminə sağalmayan ziyanlar vura bilər.
Sualınızda fərz olunanlar haqda ehtiyat vacib budur ki, zərəri olmayan miqdarda qüsl etsin və zərəri olan hallarda isə təyəmmüm caizdir. Amma ehtiyat olaraq dəstəmaz da alsın. Bu, məni zərrələrinin bövldə həll olub aradan getmədiyi haldadır. (Məninin) aradan getdiyi təqdirdə isə qüslə ehtiyac yoxdur. Habelə, bu zərrələrin məni, yoxsa bəzi vaxtlar insandan gələn digər yapışqanlı sular olmasında şəkk etsə, qüsl lazım deyil.
Təqlidin vacibliyinin dəlil və sübutu
Xahiş edirik deyəsiniz, təqlid nə səbəbdən vacibdir?
Əqli dəlilə və dünyanın aqil insanlarının “cahil hər bir məsələdə alimə müraciət eməlidir”- deyə buyurduqları əsasa görə, vacibdir. Siz xəstələnəndə həkimdən göstəriş almırsınız? Dini hökmləri də bu sahədə mütəxəssis olanlardan əldə etmək lazımdır.
Qurbanlıq göndərəndən sonra məhsurun vəziyyətinin yaxşılaşması
Məhsur olan və qurbanlığını Minaya göndərən şəxsin sonradan xəstəliyi yüngülləşərsə, vəzifəsi nədir?
Ona digər hacılara qoşulmaq, əməllərin hamısını yerinə yetirmək və öz hədyini (qurbanlıq üçün gətirdiyi heyvanı) qurbanlıq etmək vacibdir. Bu halda onun həcci səhihdir.
Sidik kisəsini yanında daşıyan şəxsin təvafı
Yanımda bövl üçün məxsus kisə olduğunu və bədənin hərəkəti ilə bövlün çıxdığını nəzərə alsaq, təvaf və onun namazı üçün nə etməliyəm?
Təvaf və namazın hər biri üçün bir dəstəmaz kifayətdir.
Əcir tutulmuş şəxsin zəhmət haqqı müəyyən olunmasa, nə qədər olacaq.
Bir şəxs digərini öz atası üçün Quran xətm etməkdən ötrü əcir etmiş, lakin məbləği müəyyən etməmişdir. İndi isə qiraətdən sonra əcir tutulan şəxs böyük məbləğdə pul istəyir ki, əcir edən bu pulu ödəmir. Bu məsələnin hökmünü bəyan edin.
Camaat arasında və adət üzrə nə qədərdirsə, o qədər ödəməlidir və bundan artıq vermək lazım deyil.
