Xümsü verilmiş pulla alınan bağ
Xümsü verilmiş pulla alınmış bağın xümsü varmı?
Sözü gedən bağın xümsü yoxdur. Lakin meyvələrinə xüms düşür. Satış zamanı (alındığı puldan) artıq qiymətin xümsü verilməlidir.
Şirkət müqaviləsi ilə sələmdən qaçmaq
Bir şəxs mənə bir qədər pul vermişdir ki, özümdə olan pulla birlikdə maşın alıb hər ay ona qazanc adı ilə müəyyən məbləğdə pul verim. Bu iş caizdirmi? Caiz deyilsə, onu şəri yolu necədir?
Müamilənin şəri şəkildə olması üçün bu formada əməl etmək lazımdır ki, maşının sözü gedən məbləğinin miqdarında pulu, pulun sahibinə təhvil verin, sonra onun maşından olan payını müəyyən məbləğə icarə edin. Hər iki tərəf üçün müddətin sonunda müamiləni pozmaq haqqı verilsin. Sözü gedən müamilə bu şəkildə əncam verilsə, səhihdir.
Qadının əxlaqsızlıq yolu ilə əldə etdiyi əmlak
Bir qadın öz etirafına görə neçə illər mütəmadi şəkildə əxlaqsız işlərə (fahişəliyə) məşğul olmuş və bu yolla məişətini təmin etmişdir. O, bu qanunsuz və haram qazancla ev-eşik əldə etmişdir. İndi tövbə etmək istəyir. Onun ev və digər avadanlıqdan ibarət əmlakının hökmü nədir?
Sahiblərini tanıyırsa onları sahiblərinə qaytarmalıdır. Tanımırsa məchulul-malik hökmündədir və onun özünün buna kiçik ehtiyacı varsa, şəriət hakimi onun tövbə etdiyini nəzərə alaraq bu əmlakı “rəddi-məzalim” ünvanı ilə ona verə bilər .
Həcc niyyəti edən şəxs üçün müstəhəb təvaf
Həcc ehramını niyyət edən və niyyəti düz olan (gerçəkləşən, hasil olan) şəxsin müstəhəb təvaf etməsi caizdirmi?
Ehtiyat budur ki, müstəhəb təvafı tərk etsin. Amma yerinə yetirsə həccə heç bir zərəri yoxdur.
Meyitin xüsusi libasla dəfn olunması
Livanda bəzi müsəlmanlar vəsiyyət edirlər ki, onları toy libasında dəfn etsinlər. Belə vəsiyyət etmək caizdirmi? Caizdirsə, bu vəsiyyətə əməl etmək vəsiyə lazımdırmı?
Əgər o libasda kəfənin şərtləri varsa və ya üçlük kəfəndən əlavə olarsa, israf sayılacaq qədər çox bahalı paltar olmasa, caizdir.
Alıcı tərəfindən məbləğin bir hissəsinin tələb olunması
Əgər müştəri öz pulunun yarısını istəsə, satıcı da öz razılığı ilə istənilən məbləğin hamısını ödəsə, pulun istənilməsi və qaytarılması hər iki tərəfin razılığı ilə olduğu üçün bu, müamilənin pozulması deməkdirmi?
Əgər pulu verən və alan şəxslərin gördükləri iş bu müamilə ilə bağlıdırsa, müamilənin yarısı pozulmuş olur. Əgər borc kimi digər məqsədləri olsa, müamilə öz qüvvəsində qalır.
İki cümə namazının arasında olan məsafənin meyarı
İki cümə namazı arasında şərt olan məsafə, camaatın gedib-gələn yolu ilə hesablanır, yoxsa hava yolu ilə hesablanır? Bu məsələnin dəlili nədir?
Burada meyar yerlə olan yoldur. Dəlili də “İtlaqların adi yollara insirafı”-dır (Yəni “yol” sözünü qeydsiz-şərtsiz deyəndə, camaatın getdiyi adi yol mənasına olmasınadır). Xüsusilə, düz xətt üzrə olan hava yolu camaatın gedib-gəldiyi adi yoldan adətən, daha qısadır. Meyar düz yol (hava yolu) olsaydı, hədislərdə aydınlıqla deyilərdi.
Dövlətin çörək yeyəni olan əsgərin fitrəsi
Dövlətin çörək yeyəni sayılan əsgərin fitrə zəkatı kimin öhdəsinədir?
Dövlətə vacib deyil. Fəqirdirsə özünə də vacib deyil. Amma imkanlıdırsa, ehtiyat budur ki, özü zəkatı ödəsin.
Cəddə şəhərindən ehram
Cəddə şəhərindən təməttö ehramı caizdirmi?
Cəddə şəhərinin miqatların heç biri ilə bərabərliyi (paralelliyi) qəti olmadığına görə, ehram üçün ya miqata ya da miqatla bərabər (paralel) olan məkanlara getmək lazımdır. Bunların heç biri mümkün olmasa ehtiyat edərək nəzirlə ehram bağlaya, sonra ehtiyata əsasən Hərəmin başlanğıcında yenidən ehram bağlaya bilər.
Səfərin şəri məsafədə olmasında şəkk
Bir kəsin yaşadığı yerlə sahib olduğu mülk arasında məsafə dəqiq məlum deyil. Yolun neçə kilometr olduğunu müəyyənləşdirməyib. Lakin adi halda iki saatlıq yoldur. O mülkdə onun və uşaqlarının namazlarının hökmü nədir?
Mümkündürsə, araşdırma aparsın. Əgər araşdırmaq mümkün deyilsə, məsafənin nə qədər olması şübhəlidir: namazını tamam qılsın.
Bövl məxrəcinin parça ilə paklanması
Müəyyən səbəblərə görə bövl edəndən sonra özünü su ilə yuya bilməyən xəstə, özünü parça ilə təmizləsə namaz qıla bilərmi?
Sual fərzində zərurət halı olduğuna görə eybi yoxdur.
Taksidə piş işlərdən çəkindirmə
Taksiyə minəndə sürücü qeyri-dini mahnı kasetini qoysa, belə bir şəraitdə bizim vəzifəmiz nədir?
Nəhy əz münkər etməlisiniz, qəbul etməsə, maşından düşməlisiniz. Yalnız ciddi çətinlik yaranarsa, bunu etməyə bilərsiniz.
Məscidlə hüseyniyyə arasındakı fərq
Nə üçün Hüseyniyyənin tədbirlərini məsciddə və məscidin tədbirlərini Hüseyniyyədə həyata keçirmək olmaz? Əgər bu iş caiz olarsa, torpaq sahəsi və tikinti xərclərində yol verilən israfların (artıq xərclərin) qarşısını almaq üçün bunlardan (hər ikisinin deyil, yalnız) birinin olması məqsədə uyğundur.
Məscidin qadınlar üçün, bəzən də kişilər üçün müəyyən məhdudiyyətləri vardır. Hüseyniyyədə isə (məscidlə müqayisədə) daha çox azadlıq var. Əlbəttə, məsciddə qılınan namazın savabı ilə Hüseyniyyədə qılınan namazın savabı arasında böyük fərq mövcuddur. Bu da iki növ binanın təsis olunmasına səbəb olmuşdur.
Naqis şəkildə sünnət olunan şəxsin həcci
Bir kəs naqis şəkildə sünnət olunsa və elə bu halla həcc əməllərini yerinə yetirsə, onun vəzifəsi nədir?
Əgər sünnət naqis şəkildə olunubsa, ehtiyat vacib budur ki, səhih sünnət edəndən sonra təvafları və təvaf namazlarını yenidən yerinə yetirsin. Ehtiyat budur ki, səyi də ümrə təvafından və həcc təvafından sonra yenidən yerinə yetirsin. Əgər Məkkəyə getməyə qadir deyilsə, naib tutsun.
