عدم ارث زوجه از دیه زوج که با مصالحه یکی از اولیای دم حاصلشده
در مورد شخصى كه عمداً به قتل رسيده و ورثه او يك همسر و دو پسرند، لطفاً بفرماييد:الف) اگر يكى از دو پسر مجّاناً عفو و پسر ديگر حقّ قصاص خود را با قاتل به ديه مصالحه كند، آيا زوجه از اين ديه ارث میبرد؟ آيا ديون و وصاياى مقتول از اين مال ادا مىگردد؟ب) اگر در ابتدا يكى از دو پسر نسبت به سهم خود با قاتل مصالحه كرده و نصف ديه را بگيرد، سپس پسر ديگر خواهان قصاص شود و نصف ديه را به قاتل بازگرداند و قصاص كند، آيا زوجه از ديهاى كه پسر اوّل اخذ كرده ارث میبرد؟ج) اگر يكى از دو پسر خواهان ديه و ديگرى خواهان قصاص باشد و متقاضى قصاص به خواهان ديه، ديه پرداختنموده، سپس قاتل را قصاص كند، آيا زوجه از ديهاى كه متقاضى ديه از خواهان قصاص گرفته، ارث میبرد؟
با توجّه به اینکه اين مال عوض حقّ قصاص فرزند است حكم ديات بالاصاله را ندارد، نه بدهى ميّت را مىتوانند از آن بردارند و نه زن سهمى از آن دارد.
ارث زن از اموال از بین رفته شوهر که توسط دولت جبران شده است
شخصى با کامیون خود به جبهه رفته، هم خودش شهید شده و هم کامیون او نابود گردیده است، سپس دولت عوض کامیون را به خانواده شهید داده است، آیا همسر شهید میتواند سهمالارث خود را از آن ادعا کند؟
اگر آوردن کامیون به جبهه به امر دولت بوده یابه ضمانت او (هرچند ضمانت جنبه عام داشته باشد نه در خصوص این شخص) همسر شهید یکهشتم از کامیون را به ارث میبرد و اگر شخص مزبور با میل خود و بدون امر و ضمانت دولت اقدام به چنین کارى کرده، باید از مسؤولین ذیربط پرسید که هدف آنها تنها کمک کردن به فرزند شهید بوده یا همسر او را هم شامل میشود و نیز باید سؤال کرد که آیا این هدیه به نسبت سهمالارث است یا بیشتر و کمتر.
ارث همسر موقت و فرزندان آنها
اگر در ازدواج موقّت فرزندى متولّد شود از پدر و مادر و بستگان خود ارث مىبرند؟
فرزندانى كه از آن متولد مىشوند تمام حقوق فرزندى را دارند و از پدر و مادر و بستگان خود ارث مىبرند هرچند آن زن و شوهر از هم ارث نمىبرند.
ارث زن و مرد و فرزندان در صورت بطلان عقد
اگر زن، مرد را وكيل در اجراى عقد دائم كند و مرد مدعى اجراى عقد موقّت باشد (آن هم بعد از چند سال) حكم عقد، مهر و توارث بين زن و شوهر و فرزندان چيست؟
چنانچه يقين داشته باشد كه مرد راست مىگويد و عقد موقّت خوانده است، عقد باطل است و زن و مرد از هم ارث نمىبرند ولى فرزندان آنها از آنها ارث مىبرند مگر اينكه مرد عالم بوده به بطلان عقد بوده باشد، كه در اين صورت فرزندان، تنها از زن ارث مىبرند نه از مرد و حدّ زنا بر مرد جارى میشود و درهرحال بايد مهرالمثل زن را بپردازد.
سهمالارث زن از حق کسب و پیشه
آیا همسر مستأجر متوفی از حق کسب و پیشه ارث میبرد؟
آری؛ تفاوتی نمیکند ولی اصل گرفتن حق کسب و پیشه جز به رضایت طرفین مشکل است
ارث زن از سرقفلی
آیا زوجه از سرقفلى املاک موقوفه ارث میبرد؟
زوجه از سرقفلى ارث میبرد، چه در املاک موقوفه و چه در غیر موقوفه.
ارث زن از درآمد اموال منقول و غیرمنقول
اگر چندین سال از فوت مردی گذشته باشد و اموال او را تقسیم نکرده باشند آیا زن از درآمد اموال مذکور ارث میبرد؟
نسبت به درآمد اموال منقول باید منافع این مدّت را بپردازند و احتیاط آن است که نسبت به اعیانى نیز همین کار را بکنند.
ارث زن از دیه مرد
آیا زوجه از پولى که عوض دیه خون شوهر گرفته حقّى دارد و چه مقدار؟
دیه از اموال مرد محسوب میشود و زن از آن مانند سایر اموال ارث میبرد.
اختصاص سهمی برای زن در وصیت مشروط به عدم ازدواج او
مردی وصیت میکند درصورتیکه همسرش بعد از فوت او ازدواج مجدد نکند اضافه بر یکهشتم سهمالارث ببرد؛ اما او بعد از توافق با ورثه و گرفتن مبلغ موردتوافق، ازدواج میکند آیا ازدواج او صحیح است و پولی که بیشتر از سهمالارث خود گرفته است چه حکمیدارد؟
درصورتیکه بهشرط عملنکرده و ازدواج نموده باشد، ازدواجش صحیح است ولى باید مازاد بر یکهشتم را به ورثه برگرداند. (اگر هر دو همسر حیات دارند یکهشتم سهم مجموع آنهاست).
هبه ثلث اموال به زن در قبال انصراف او از سهمالارث خود
اگر شوهر قسمتى از ثلث اموالش را به همسرش هبه کند، مشروط بر اینکه بعد از مرگ شوهر از هشتیک خود صرفنظر کند، آیا زوجه میتواند بعد از مرگ زوج درخواست هشتیک کند؟
زوجه باید به شرطی که با او شده عمل نماید و اگر بهشرط عمل ننماید هبه از سوى ورثه قابلفسخ است.
تقسیم اموالی که زن و شوهر هدیه گرفتهاند
وسایلی که از دیگران اهدا میشود، ملک کدامیک از زن و شوهر است؟
وسایلى را که براى زن آوردهاند مال زن است و وسایلى که براى مرد آوردهاند مال اوست و اگر کسانى قصد هر دو کردهاند مال هر دوست.
امتناع یکی از ورثه از دریافت سهمالارثش از مهریه
اگر به علت اختلافات شخصی و یا خانوادگی یکی از ورثه از دریافت سهمالارث امتناع کند میتوان سهم او را بین بقیه ورثه تقسیم کرد؟
باید آن را نگهدارید تا زمانی که حاضر به دریافت آن شود.
مطالبه مهریه از والدین میت
آیا مطالبه مهریه از ابوین میت وجه شرعی دارد؟
مهریه باید با دیون دیگر از ماترک میت پرداخت شود و اگر ماترک میت کفاف مهریه را نکند والدین میت و ورثه دیگر تکلیفی نسبت به آن ندارند هرچند بهتر است کسانی که توانایی دارند بدهیهای میت را بپردازند.
پرداخت مهریه زن از ماترک مرد در صورت مطالبه
زنى در زمان حیات شوهر مهریّهاش را مطالبه نکرده است، آیا پس از فوت شوهرش میتواند مطالبه نماید؟ درصورتیکه باید پرداخت شود، آیا در مرتبه دیون است یا خیر؟ و درصورتیکه در مرتبه دیون است، آیا بر سایر دیون مقدّم است؟
مهریّه مانند سایر دیون و همردیف آنهاست و باید از اصل ترکه پرداخت شود.

