پرداخت مهریه هر یک از همسران متوفا و زنده میت از ماترک
شخصى دو همسر داشته است یکى فوت شده و دوّمى در قید حیات است کیفیت اداى مهریّه هرکدام از ترکه میّت را بیان فرمایید.
هرکدام از آن دو زن مهریّه خودشان را میبرند و مهریّه مانند سایر دیون است.
سهمالارث ورثه زن از مهریه او که عبارت از سفر حج است
چنان چه مهریّه خانمى سفر حجّ بوده و آن خانم قبل از تشرّف به حجّ، فوت نماید، آیا ورثه وى میتوانند مهریّه را مطالبه کنند؟ نحوه تقسیم یک سفر حجّ، بین چند وارث چگونه خواهد بود؟
ورثه میتوانند مهریه را مطالبه کنند و هزینه یک حجّ به هنگام فوت آن مرحومه را از شوهر او میگیرند و مانند سایر اموال زن بین همه ورثه تقسیم میکنند.
تقسیم مهریه زن بین ورثه او
آیا مهریه زن جزء ترکه اوست و اگر جزء ترکه اوست آیا شوهر میتواند به نسبت سهمالارث خود از آن، کسر و مانده مهریه را به سایر ورثه زن (زوجه خود) پرداخت نماید؟
مهریه از اموال زن است و مانند سایر اموال، طبق قانون ارث بین ورثهاش تقسیم میشود.
ملکیت و سهم زن از اموالی که شوهر در زمان حیات به وی داده
اموالی که مرد برای زنش خریده است آیا ملک زن است یا مرد؟
لباس و زینتآلات و مانند آنها كه مرد براى همسرش مىگيرد مال همسر اوست، مگر اينكه ثابت شود كه قصد تمليك نكرده بلكه جنبه عاريتى داشته باشد.
تکلیف ارث زوجه در صورت اختلاف او با ورثه در زمان وقوع طلاق
میان زوجه مطلقهای که همسرش فوت کرده و ورثه شوهر وى در اصل طلاق اتّفاق نظر و در زمان آن اختلاف وجود دارد. زوجه مطلقه مدّعى وقوع طلاق در مرض منتهى به مرگ زوج است و ورثه مدّعى وقوع طلاق در زمان صحت وى میباشند. قول کدامیک مقدّم است؟
زوجه باید اثبات کند که طلاق در مرض موت واقعشده، وگرنه حق ندارد، ولى بهتر این است که با ورثه بر مبلغى مصالحه کنند.
ارث زن اگر شوهر در حال بیماری، او را طلاق دهد
اگر شوهر در حال بیماری، زنش را طلاق دهد و فوت کند آیا زن از او ارث میبرد؟
هرگاه شوهر در حال بيمارى، همسرش را طلاق دهد و پيش از گذشتن يك سال (قمرى) از دنيا برود، زن با سه شرط از او ارث میبرد: «اوّل» اينكه شوهر در همان مرض از دنيا برود. «دوم» اينكه زن بعد از طلاق و گذشتن عدّه، شوهر نكند. «سوم» آنكه طلاق به رضايت زن نباشد و اگر با رضايت او باشد، ارث بردنش مشكل است.
ارث زن و شوهر در عده طلاق
اگر زن یا شوهر در عده طلاق رجعی یا بائن فوت کند آیا همسر از او ارث میبرد؟
هرگاه شوهر در حال بيمارى، همسرش را طلاق دهد و پيش از گذشتن يك سال (قمرى) از دنيا برود، زن با سه شرط از او ارث میبرد: «اوّل» اينكه شوهر در همان مرض از دنيا برود. «دوم» اينكه زن بعد از طلاق و گذشتن عدّه، شوهر نكند. «سوم» آنكه طلاق به رضايت زن نباشد و اگر با رضايت او باشد، ارث بردنش مشكل است.
ارث مرد از همسری که در حال بیماری آن زن با او ازدواجکرده
اگر مردی با زنی که بیمار است ازدواج کند و زن در همان بیماری فوت کند آیا مرد از آن زن ارث میبرد؟
هرگاه زن در حال بيمارى، شوهر كند و باهمان بيمارى از دنيا برود شوهرش از او ارث میبرد، خواه نزديكى كرده باشد يا نه.
تقسیم ارث اگر مرد بیش از یک زن داشته باشد
اگر میت بیش از یک زن دائم داشته باشد، به هرکدام چه مقدار ارث میرسد؟
اگر ميّت بيش از يك زن داشته باشد در صورت نداشتن فرزند چهار يك اموال او و در صورت داشتن فرزند، هشتیک آن بهطور مساوى ميان زنان او تقسيم میشود، خواه شوهر با آنها نزديكى كرده باشد يا نه امّا اگر در مرضى كه به آن مرض از دنيا رفته زنى را عقد کرده، در صورتى ارث از او میبرد كه با او نزديكى كرده باشد.
ارث زن از حق آبه ی رودخانه
آیا زن از حق آبه ی رودخانه هم ارث میبرد؟
زن از حق آبه ی رودخانه هم سهم میبرد.
ارث زن از چاه و قنات
آیا زن، از آب قنات یا چاه ارث میبرد؟
فقط از آن مقدار آبى که در حال مرگ شوهر در آن موجود است ارث میبرد.
حکم مجرای آب قنات در ارث
مجرای آب قنات و مانند آن و نیز آجر و چیزهایی که در ساختمان بهکاررفته در حكم زمین است یا ساختمان؟
مجراى آب قنات و مانند آن حكم زمين را دارد و آجر و چيزهايى كه در آن بكار رفته در حكم ساختمان است.
ادله فقهی ارث زن از بنا و محرومیت وی از زمین
با توجّه به اینکه در کتب تفسیر، آیه 12 سوره نساء را بهطور مطلق تفسیر کردهاند، دلیل فقهى ارث بردن زوجه از قیمت هوایى بناها و درختان چیست؟
دلیل این مسئله روایاتى است که از معصومین (علیهمالسلام) رسیده که آیات را تخصیص میزند و تخصیص آیات ارث منحصر به این مورد نیست، بلکه این مطلب در موارد متعدّد در فقه شیعه و اهل سنّت دیده میشود. براى آگاهى بیشتر به جواهر الکلام جلد 39 مراجعه کنید
ارث زن از زمینی که جایگزین باغ شده است
شخصى در زمان حیات خود، صاحب قطعه باغى بوده است. ده سال پس از فوت نامبرده قطعه باغ مزبور در طرح ساختوساز شهرى و در مسیر خیابان قرارگرفته است و شهردارى معادل آن، زمینى داده است، حال زمین مزبور به فروش رفته است، با توجّه به برگ حصر وراثت که یکهشتم اموال منقول و بهاى اعیانى غیرمنقول سهم زن قید گردیده و سند مالکیت زوجه نیز بر این اساس تنظیمشده، آیا زوجه آن مرحوم در یکهشتم آن مقدار زمین که بهجای درخت باغ دادهاند ذیحق است، یا یکهشتم بهاى اعیانى زمان بعد از فوت شوهرش ملاک است و او ذیحق نیست؟
آن زن مالک ثُمن بهاى اعیانى در زمان فوت است و اگر باگذشت زمان قیمت اعیانى بالا رفته و زمین مزبور بهعنوان قیمت آن پرداخت شده است، زن در آن زمین سهیم است.

