نحوه قیمتگذاری ساختمان و درخت و مانند آن جهت تعیین ارث زن
در تقسیم ارث، ساختمان و درخت و دیگر اموال هوایی را چگونه قیمتگذاری میکنند؟
بايد چنين حساب كنند كه اگر آنها با دادن مالالاجاره در آن زمين باقى بماند چقدر ارزش دارد، پس سهم زن را از قيمت آن بدهند؛ مثلاً یک درخت گردو در زمین ملکی ده تومان ارزش دارد اما اگر همین درخت در زمین اجارهای باشد هفت تومان قیمتگذاری میشود، در این صورت زن از هفت تومان ارث میبرد.
تعارض شرع و قانون در ارث بردن زن از زمینهای شوهر
با توجه به تصویب قانون در مجلس مبنی بر اینکه زن از زمین ارث ببرد، تکلیف مقلدین معظم له در این رابطه چیست؟
این قانون به نظر مشهور علمای احیاء و اموات برخلاف شرع است و شورای نگهبان نیز با آن مخالف بودند ولی به جهاتی سکوت کردند. درهرصورت قانون شرع این است که زن فقط از قیمت اعیانی ارث میبرد.
سکونت زن در خانه موروثی در عده وفات
شوهر زن فوت شده، آیا ورثه میتوانند در عده وفات او را از خانه موروثی بیرون کنند؟
سزاوار است در حق او ارفاق کنند و در دوره عده با او مدارا کنند و اگر سهمی در آن خانه دارد آن را از سهمش حساب کنند (اجاره را از سهمش کسر کنند).
اجازه زن در فروش ساختمان ارثی
چنانچه پیش از دادن سهم زن از قیمت هوایى خانه و امثال آن، آن را بفروشند معامله صحیح است؟
درصورتیکه زن معامله را اجازه دهد صحیح و گرنه نسبت به سهم او باطل است.
استفاده ورثه از ملکی که زن در ارزش آن سهم دارد
اگر ورثه دیگر سهم زن را از قیمت هوایى ندهند (مانند بنای خانه) آیا میتوانند بدون اجازه زن در آن تصرّف کنند؟
تا سهم زن را از قیمت هوایى ندادهاند (مانند بنای خانه) نباید بدون اجازه او در آن تصرّف کنند.
استفاده زن از اموال سایر ورثه
آیا زن میتواند در چیزى که از شوهرش ارث نمیبرد (مانند زمین و بناى خانه) تصرّف کند؟
براى تصرّف باید از ورثه دیگر اجازه بگیرد.
تقلیل ارث زن چنانچه ورثه میت نوههای او باشند
چنانچه ورثه میت، نوههای او باشند آیا سهمالارث همسر او یکهشتم است یا یکچهارم؟
در فرض سؤال که نوههای آن مرد زنده هستند زوجه بیش از یکهشتم نمیبرد.
سهم ارث شوهر از زوجه مرحومه
شوهر چه مقدار از زن ارث میبرد؟
هرگاه زن دائمى از دنيا برود چنانچه اولاد نداشته باشد نصف تمام مال او به شوهر مىرسد و بقيّه را ورثه ديگر مىبرند و اگر از آن شوهر يا از شوهر ديگرى اولاد داشته باشد یکچهارم تمام مال او به شوهرش مىرسد و بقيّه به وارثان ديگر.
ارث زن و شوهر باوجود هرکدام از طبقات سهگانه
زن و شوهر در چه صورتی از هم ارث میبرند؟
زن و شوهر دائم باوجود هرکدام از طبقات سهگانه، از هم ارث میبرند.
رابطه حبوه و انجام قضای واجبات پدر
برخى تصوّر میکنند که فلسفه حبوه براى پسر بزرگتر این است که او قضاى نمازها و روزههای پدر را باید انجام بدهد و درواقع حبوه عوض و اجرت عبادتهای مذکور است، آیا این سخن صحیح است؟ اگر صحیح باشد، درصورتیکه پدر عبادت قضا شدهای نداشته باشد، آیا حبوه باید در بین تمام ورثه تقسیم شود؟
مسئله حبوه ارتباط صددرصد با مسئله قضاى نماز و روزه ندارد، هرکدام حکم جداگانهای است.
تکلیف حبوه اگر پسران بزرگ میت دوقلو باشند
شخصی دو پسر دارد که دوقلو هستند، کدامیک از نظر شرعی پسر بزرگتر هستند؟
آنکه اول به دنیا آمده است پسر بزرگتر است.
اطلاق یا عدم اطلاق حبوه بر تفنگ و نیزه
آیا تفنگ یا نیزه هم مثل شمشیر به ولد اکبر میرسد؟
در مورد تفنگ احتیاط مصالحه با سایر ورثه است و درصورتیکه صغیر داشته باشد، باید حقّ صغیر را بدهند و اگر بیش از متعارف گلوله داشته باشد حق تمام ورثه است و نیاز به مصالحه با پسر بزرگ نیست اما نیزه ملحق به حبوه نیست.
موارد استثناء حبوه که به پسر بزرگتر نمیرسد
در چه صورتی قرآن، انگشتر و شمشیر و لباس میت به پسر بزرگتر او نمیرسد؟
1- هرگاه ميّت قرض داشته باشد، چنانچه قرضش بهاندازه مال او يا زيادتر از آن باشد، قرآن، انگشتر و شمشير و لباس او به پسر بزرگترش نمیرسد و بايد به قرض او بدهند، ولى اگر اموالش بيشتر باشد و بتوان قرض او را داد و مقدار قابلتوجهی هم براى ورثه باقى میماند، بايد آن چهار چيز را به پسر بزرگترش داد.2- اگر آن قرآن قیمت فوقالعادهای دارد همه ورثه در آن شریکاند3- فقط انگشتر و قرآن و شمشیر و لباسی که میپوشیده یا آماده پوشیدن بوده جزء حبوه است آن هم درصورتیکه قیمت فوقالعادهای نداشته باشد

