پرداخت اجرت در قبال قرض
اگر شخصي اعلام كند هر كس یکمیلیون تومان یکساله قرض بدهد در پايان، دويست هزار تومان به او اجرت میدهم، اين جعاله صحيح است يا نه؟
این جعاله نیست؛ این همان رباست با لفظ جعاله.
دریافت چک در قبال بدهی و سود آن
شخصى مبلغى را با محاسبه سود تقریبى 7% به اینجانب پرداختنموده و در قبال آن چک گرفته است با توجّه به اینکه آن شخص در قبال وجهى که داده با محاسبه سود آن چک گرفته و طبق قانون چک بهمنزله پول نقد و ازجمله اسناد لازمالاجراست; آیا عمل آن شخص، حتّى اگر در قبال وجهى که پرداخته چک گرفته باشد، ربا محسوب میشود؟
مادام که چک را وصول نکند، ربا نگرفته است.
سرباززدن از پرداخت سود قرض ربوی
شخصى قرض ربوى گرفته و اصل آن را پرداخته است، لکن مقدارى از سود آن را هنوز نپرداخته، آیا میتواند سود آن را نپردازد؟ و آیا میتواند مقدار سودى را که پرداخته بهعنوان تقاص از اموال ربا گیرنده بردارد؟
اگر جنبه ربا داشته (نه مضاربه) پرداختن سود جنبه شرعى ندارد و میتواند از آن سرباز زند و تقاص از اموال ربا گیرنده با اجازه حاکم شرع جایز است.
تصرف در مال حاصل از قرض ربوی
آیا کسی که قرض ربایی گرفته میتواند در آن مال تصرف کند؟ در صورت رضایت صاحب پول چطور؟
كسى كه قرض ربايى گرفته مالك آن نمىشود و تصرّف در آن جايز نيست، ولى هرگاه طورى باشد كه اگر قرار ربا را هم نداده بود صاحب پول راضى بود كه گيرنده قرض در آن تصرّف كند در اين صورت قرض گيرنده می تواند در آن تصرّف نمايد
مالکیت فرد نسبت به اموالی که با قرض ربوی خریداری کرده
اگر خانه یا امثال آن را با قرض ربوی خریداری کند آیا مالک آن میگردد؟
اگر با عین آن پول خریده است مالک نمیشود.
تعيين جريمه وجه التزام در تأخير پرداخت بدهى
در ضمن عقد لازمى چنين شرط مىشود: چنانچه بدهكار در سررسيد معيّن در پرداخت بدهى خود تأخير ورزد موظّف است به مأخذ 10 درصد در سال معادل مبلغ پرداختنشده بهعنوان وجه التزام به طلبکار بپردازد آيا تعيين جريمه وجه التزام در تأخير پرداخت بدهى مطابق با موازين شرعى است؟
اين درواقع نوعى حيله براى فرار از رباست و اشكال دارد.
پرداخت مابهالتفاوت پول قرض گرفتهشده
با توجّه به حرمت گرفتن ربا در جامعه اسلامى و با عنايت به اینکه ارزش پول در نظام اقتصادى كنونى هرروز رو به كاهش است و مثلاً اگر كسى مقدار قابل توجّهی پول به كسى قرض دهد در سال آينده اين مقدار پول ديگر ارزش موقع دريافت خود را ندارد، حكم پولى كه درازای مابهالتفاوت پول قرض گرفتهشده و ارزش كنونى پول، گرفته مىشود چيست؟
تا زمانى كه مسئله تورّم در عرف بازار در محاسبه ديون و مطالبات موردمحاسبه قرار نگيرد و تنها در محافل علمى مطرح باشد، گرفتن چنين سودهايى جايز نيست.
تأثیر افزایش یا کاهش ارزش طلا و نقره قرضی در بازپرداخت آن
اگر کسی مقدار معینی طلا و نقره رایج را قرض کند درصورتیکه قیمت آن کم یا زیاد شود تکلیف شخص قرض گیرنده چیست؟
هرگاه كسى مقدارى پول طلا و نقره رايج يا غير آن را قرض كند و بعداً ارزش آن كم شود، يا چند برابر گردد، بايد همان مقدار را كه گرفته پس بدهد، خواه قيمت آن كم شده باشد يا زياد.
اخذ خسارت تاخیراز کفار
آیا اخذ خسارت دیرکرد از کفّار جایز است؟
در مورد کفّارى که اموالشان براى ما حلال است مانعى ندارد.
حکم دریافت خسارت پرداخت دین
آیا خسارت تأخیر پرداخت دین، شرعى است؟
این خسارت شرعى نیست.
برداشتن از اموال صغیر توسط قیم
از سال 89 بخاطرمشکلات شديد مالي پدرم از پول بچه داداشم که پدر و مادرش در زلزله بم فوت کردن مبلغ یکمیلیون قرض ب ما داد و ما از طريق سپرده کردن یکمیلیون، پنج ميليون وام گرفتيم حالا تو اين سه سال سود پول بچه را بايد حساب کنيم يا نه؟
با توجه به اینکه قیم باید به مصلحت طفل عمل کند و مصلحت و شأن طفل آن است که بتواند از اموال خود کسب درآمد کند نه آنکه اینگونه کمکهای بلاعوض انجام شود لذا باید سود مناسب این مدت را به طفل بدهید.
تقاص سود پرداختشده از اموال ربادهنده
کسی که قرض ربوی گرفته و اصل و سود آن را پرداخته است، آیا میتواند سودی که پرداخته بهعنوان تقاص از اموال ربا گیرنده بردارد؟
تقاص از اموال ربا گیرنده با اجازه حاکم شرع جایز است.
تصرف در اموال زوج به تقاص طلب زوجه
من زمان مجرد دو ميليون پسانداز داشتم که اوايل ازدواجم همسرم اين پول را بهعنوان قرض از بنده گرفتند که دو سال ديگر برگردانند، ولي الآن چهار سال است و از پول خبري نيست. و من الآن بدون اینکه شوهرم بداند براي خانوادهام هدايايي میخرم. آيا مشکل شرعي دارد. و بعید ميدانم همسر من اين پول را به من برگرداند، و من راضي نيستم.
بهعنوان جبران آن مبلغ مانعی ندارد.
تقاص بدون اذن حاکم شرع
اگر شخصی بجاي طلبش بدون اجازه و مخفيانه شيئي از بدهکار بردارد حكمش چیست؟
درصورتیکه راه دیگری برای رسیدن به این مقصود نباشد و آن وسیله از ضروریات زندگی بدهکار نباشد مانعی ندارد.

