پایان دادن به زندگی بیمارانی که سالها بیهوش هستند
شخصى دوازده سال است كه براثر تصادف بیهوش است، يا بيمارى كه مدّت طولانى است كه پس از عمل جرّاحى به هوش نيامده است، آيا در چنين مواردى میتوان با تزريق آمپول به زندگى آنها پايان داد؟
اين كار جايز نيست; ولى اگر بازگشت به حال طبيعى عادتاً امكان نداشته باشد، میتوان از ادامه معالجه خوددارى كرد.
پرداخت مهریه هر یک از همسران متوفا و زنده میت از ماترک
شخصى دو همسر داشته است یکى فوت شده و دوّمى در قید حیات است کیفیت اداى مهریّه هرکدام از ترکه میّت را بیان فرمایید.
هرکدام از آن دو زن مهریّه خودشان را میبرند و مهریّه مانند سایر دیون است.
فروش جمیع مایملک در مرض منجر به فوت
شخصى دو سال قبل از فوتش، باوجود مرضى که منجر به فوت او شده است، جمیع مایملک خود را به همسرش فروخته است که بالتّبع ورثه شرعى او از ارث محروم شدهاند، آیا این معامله صحت شرعى دارد؟ در فرض مذکور اگر معامله صورى بوده باشد صحیح است یا خیر؟ اگر در فرض مذکور احتمال اجبار در معامله باشد حکم آن چیست؟ اگر در فرض مذکور احتمال قصد ضرر زدن به ورثه باشد حکم آن چیست؟
هرگاه معامله بهصورت ظاهر، جدی و اختیارى بوده نافذ است مگر آنکه خلاف آن ثابت شود هرچند احتیاط مستحب آن است که در زاید بر ثلث، با ورثه مصالحه شود.
کسی که مدت زیادی از زمان آخرین محاسبه خمس اموالش گذشته
شخصى ده سال قبل خمس اموال خود را محاسبه كرده و آن را پرداخته است ولی در اين فاصله ديگر حساب نكرده است و الآن دوباره قصد محاسبه وجوهات شرعيّه خود را دارد؛ محاسبه خمس او چگونه است؟
اموال موجودش تماماً محاسبه میشود سپس آنچه ده سال پيش حساب كرده از آن كم میکند و خمس باقى را حساب میکند.
افزایش اجارهبها نسبت افزایش بهره مستأجر از مورد اجاره
شخصى ده ساعت از آب چاه عميقى را یکساله اجاره داده است. مالكين بعد از شش ماه، چاه ديگرى با عمق بيشتر كنار آن چاه حفر كرده و دستگاه موتور و پمپ را از چاه اوّل برداشته و روى چاه دوّم گذاشتهاند. اكنون از چاه دوّم دو برابر چاه قبل آب خارج مىشود. آيا مستأجر در شش ماه دوّم كه از آب بيشترى استفاده كرده، بايد اجاره بيشترى بدهد؟
درصورتیکه اين كار با توافق مستأجر صورت گرفته، بايد به نسبت افزايش آب، مالالاجاره نيز افزايش يابد.
قربانی کردن گوسفندی که پول آن پرداختنشده
شخصى ده رأس گوسفند براى خود و نُه نفر ديگر خريده و قربانی كرده است. پس از انجام كار، يقين مىكند كه فقط پول نُه گوسفند را پرداخته، وظيفهاش نسبت به پول گوسفند ديگر چيست؟ اگر صاحب گوسفند را نيابد چه كند؟ و معيار در پرداخت قيمت آن گوسفند در ايران، ارز كدام كشور است؟
هرگاه اميدى به يافتن صاحبش نداشته باشد، پول آن را از طرف صاحب اصلى به فقيرى صدقه مىدهد و معيار ريال عربستان و قیمت ارز آزاد است.
نیت حج واجب در حج مستحبی
شخصى درگذشته حج واجبش را انجام داده و بنا داشته حج مستحبی بجا آورد، ولى از روى ناآگاهى، یا فراموشى، در نیّت احرام عمره گفته: «احرام میبندم براى عمره تمتّع از حج تمتّع از حجةالاسلام قربت الى الله» آیا چنین نیّتى به حج مستحبی او ضرر میزند؟
اینگونه نیّت اشکال دارد; مگر اینکه اشتباه لفظى باشد و قصدش این بوده عمرهای که وظیفه او است انجام دهد، ولى اسمش را از روى اشتباه حجةالاسلام گذاشته است. در این صورت صحیح است و معمولاً همینگونه است.
اشتباه در نیت حج مستحبی به خاطر جهل یا فراموشی
شخصى درگذشته حج واجبش را انجام داده و بنا داشته حج مستحبی بجا آورد، ولى از روى ناآگاهى، يا فراموشى، در نيّت احرام عمره گفته: «احرام مىبندم براى عمره تمتّع از حج تمتّع از حجةالاسلام قربت الى الله» آيا چنين نيّتى به حج مستحبی او ضرر مىزند؟
اینگونه نيّت اشكال دارد؛ مگر اینکه اشتباه لفظى باشد و قصدش اين بوده عمرهاى كه وظيفه اوست انجام دهد، ولى اسمش را از روى اشتباه حجةالاسلام گذاشته است. در اين صورت صحيح است و معمولاً همينگونه است.
خونریزی مداوم در اعضای وضو
شخصى در یکى از اعضاى وضو، زخمى دارد که خونریزى آن حتّى با گذاشتن جبیره قطع نمى گردد. چگونه باید وضو بگیرد؟
بقیّه اعضا را مى شوید، و مسح سر و پا را انجام مى دهد، و احتیاطاً تیمّم هم مى کند.
شک بین شوط پنجم یا ششم
شخصى در پايان يكى از دورهاى طواف آن را رها كرده و لحظهاى استراحت مىكند. هنگامیکه براى تكميل آن برمىگردد شك مىكند كه شوط پنجم بوده، يا ششم؟ وظيفهاش را بيان فرمایید.
احتياط واجب آن است كه آن طواف را رها كند و از نو شروع نمايد.
صلح در قالب وصیت
شخصى در وصیتنامه خود اموال خود اینگونه وصیت نموده که من اموال خود را با فرزندانم اینگونه مصالحه کردهام که تا زمانی که زنده هستم اختیار آنها با خودم باشد حال با توجّه به عبارات فوق، آيا اين وصیت مصداق هبه است، يا صلح تلقّى مىشود؟
ظاهر اين است كه اين واگذارى بهصورت هبه، يا صلح بلاعوض- كه آنهم مفهوم هبه را دارد- مىباشد، بنابراين چنانچه مورد هبه را تحويل داده، صحيح است و خيار فسخى كه براى خودش قرار داده، آنهم مشكلى ندارد، امّا اگر تحويل نداده باطل است.

