شک در استحاله
اگر شک کنیم استحاله حاصلشده یا نه چه حکمی دارد؟
اگر شك كنيم چيز نجسى استحاله شده يا نه نجس است.
اگر شك كنيم چيز نجسى استحاله شده يا نه نجس است.
هرگاه عين نجس چنان تغيير يابد كه آن نام از آن برداشته و نام ديگرى به آن داده شود، پاك میگردد و مىگويند «استحاله» شده است، مثل اينكه سگ در نمكزار فرورود و مبدّل به نمك شود. همچنين اگر چيزى كه نجس شده است بهکلی تغيير يابد، مثل اينكه چوب نجس را بسوزانند و خاكستر كنند، يا آب نجس تبديل به بخار شود، امّا اگر تنها صنعت آن تغيير كند مثل اينكه گندم نجس را آرد كنند، پاك نمى شود.
اگر با تابش آفتاب عین نجاست برطرف شده و زمین خشکشده پاک است.
اگر آفتاب به قسمتى از زمين نجس بتابد و آن را خشك كند فقط همان قسمت پاك میشود.
براى پاك شدن زمين و پشتبام با تابش آفتاب چند شرط است: اوّل اينكه چيز نجس داراى رطوبت مسرى باشد، بنابراين اگر خشك باشد بايد آن را قبلاً تر كنند تا بهوسیله آفتاب خشك گردد. دوم اینکه عين نجاست را قبلاً برطرف سازد. سوم اینکه آفتاب مستقيماً بر آن بتابد، نه از پشت ابر و مانند آن، مگر اینکه ابر بهقدری نازك باشد كه مانع تابش آفتاب نشود ولى تابش از پشت شيشه مانعى ندارد. چهارم اينكه چيز نجس بهواسطه تابش آفتاب خشك شود، امّا اگر به كمك باد يا وسيله حرارت ديگرى خشك شود كافى نيست، مگر اينكه بسيار كم باشد كه بگويند با آفتاب خشکشده است.
درصورتیکه مرطوب باشد و با آفتاب خشک شود پاک میشود.
اگر آفتاب به قسمتى از زمين نجس بتابد و آن را خشك كند فقط همان قسمت پاك میشود.
هرگاه شك كند كه زمين نجس با آفتاب خشکشده يا نه يا چيزى مانع تابش آفتاب بوده يا نه و يا قبلاً عين نجاست را برطرف كرده است يا نه آن زمين نجس است.
براى پاك شدن زمين و پشتبام با تابش آفتاب چند شرط است: اوّل اينكه چيز نجس داراى رطوبت مسرى باشد، بنابراين اگر خشك باشد بايد آن را قبلاً تر كنند تا بهوسیله آفتاب خشك گردد. دوم اینکه عين نجاست را قبلاً برطرف سازد. سوم اینکه آفتاب مستقيماً بر آن بتابد، نه از پشت ابر و مانند آن، مگر اینکه ابر بهقدری نازك باشد كه مانع تابش آفتاب نشود ولى تابش از پشت شيشه مانعى ندارد. چهارم اينكه چيز نجس بهواسطه تابش آفتاب خشك شود، امّا اگر به كمك باد يا وسيله حرارت ديگرى خشك شود كافى نيست، مگر اينكه بسيار كم باشد كه بگويند با آفتاب خشکشده است.
بنا بر احتیاط واجب پاک نمیکند.
تابش آفتاب، زمين و پشتبام را پاك میکند و همچنین ظاهر ساختمان و درب و پنجره و مانند آن.
داخل کفش بهواسطه راه رفتن پاک نمیشود و پاک شدن کف جوراب بهواسطه راه رفتن نیز محل اشکال است، مگر اینکه جوراب چرمى و مانند آن باشد که به جاى کفش از آن استفاده شود.
ذرات كوچكى از نجاست كه جز با آب، پاك نمىشود هرگاه در كف پا يا ته كفش باقى بماند ضررى ندارد، همچنين باقى ماندن بو و رنگ.