تعریف زکات
زكات به چه معنا میباشد؟
زکات در لغت به معنای پاكى از آلودگى میباشد و در اصطلاح فقهی به مقدار معينى از اموال خاص انسآنکه بهشرط رسيدن به حدنصاب بايد در موارد مشخص خودمصرف شود گفته میشود.
زکات در لغت به معنای پاكى از آلودگى میباشد و در اصطلاح فقهی به مقدار معينى از اموال خاص انسآنکه بهشرط رسيدن به حدنصاب بايد در موارد مشخص خودمصرف شود گفته میشود.
صدقه واجب، زکات و کفارات را شامل میشود و صدقه مستحب هرگونه بخششی غیر از اینها را.
اگر مالك يا وكيل او بدون قصد قربت، زكات را به فقير دهد و پيش از آنکه مال از بین برود خود مالك نيت قربت كند، زكات حساب میشود.
هر آنچه در خاطر دارد که زکات آن را نداده، محاسبه کند و بپردازد.
پاسخ اگر با پولى كه زكات آن را نداده ملكى بخرد، تصرّف او در آن ملك حرام است و نمازش هم در آن بنا بر احتیاط واجب باطل است؛ همچنين است اگر به ذمّه بخرد امّا هنگام خريدن قصدش اين باشد از مالی که زكاتش را نپرداخته پول آن را بپردازد، بنابر احتياط واجب بايد از آن اجتناب كند.
پرداخت زکاتِ مالالتجاره مستحب است.
با توجه به آیه 41 سوره مبارکه انفال (...فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ...) که با حرفاضافه «لام» آمده است، دلالت بر ملکیت و مشارکت در عین میکند و لذا چنانچه خمس را نپردازد و درآمدی از سرمایه کسب کند باید خمس درآمد را نیز بپردازد. البته در زکات چنین دلیل روشنی نداریم ولی به فتوای ما زکات نیز بهعین تعلّق میگیرد نه ذمّه؛ بنابراین تصرف در مالی که زکات به آن تعلقگرفته جایز نیست مگر با اجازه حاکم شرع، مانند دیگر اموال مشاع که تنها با رضایت همه شرکا میتوان در آن تصرف کرد و تصرف هرکدام بهتنهایی، هرچند به مقدار سهم خودش، بدون رضایت دیگرآنجایز نیست.
كسى كه زكات چند مال بر او واجب است اگر مقدارى زكات بدهد و نيّت هیچکدام را نكند، چنانچه چيزى را كه داده همجنس يكى از آنها باشد، زكات همان جنس حساب میشود و اگر همجنس هیچکدام نباشد به همه آنها قسمت میشود، بنابراين اگر مثلاً يك گوسفند از باب زكات بدهد زكات گوسفند حساب میشود، ولى اگر مقدارى پول نقره بدهد درحالیکه بدهكار زكات گوسفند و گاو است در ميان هر دو تقسيم مىگردد.
حدّ مشخصى كه براى هر يك از موارد وجوب زكات در نظر گرفتهشده است.
هرگاه زكات را به ميل خود نپردازد حاكم شرع میتواند بهاجبار از او دريافت دارد و زكات محسوب میشود و نيت قربت در اينجا ساقط است، ولى احتياط واجب آن است كه حاكم شرع قصد قربت كند.
هرکدام آنها مانند مشابه آنچه زکات واجب دارد محاسبه میشود و در مورد درآمد نقدی، یکچهلم (دو و نيم درصد) است، مشروط بر اینکه بهاندازه نصاب نقدین رسیده باشد.
زکات یکی از عبادات مالى اسلام است که با شرایط خاصی واجب میشود؛ در اهمیت زکات همین بس که خداوند متعال در قریب به سى آیه قرآن کریم پس از دستور به نماز، سفارش به زکات میکند؛ گویى رابطه عمیقی بین نماز و زکات است، بهطوریکه نماز بى زکات، نماز مقبولى نخواهد بود. همچنین روایات فراوانى در مورد زکات وجود دارد، ازجمله در روایتى آمده است که: «مانع زکات و شخصى که زکات بر او واجب شده و نمیپردازد مسلمان از دنیا نمیرود»؛ زکات همانند خمس، موارد معیّنى دارد: یک قسم از آن زکات بدن و حیات انسان است که هرسال یکمرتبه در روز عید فطر پرداخت میشود و تنها بر کسانى که قدرت پرداخت آن را (ازنظر مالى) دارند واجب است و قسم دیگر زکات اموال است که به نُه چیز (گندم، جو، خرما، کشمش، شتر، گاو، گوسفند، طلا و نقره سکهدار) تعلّق میگیرد.