تحصیلات حوزوی بهصورت غیرحضوری و خارج از نظام حوزه
با توجه به اینکه طلبگی را واجب عینی میدانید میتوان دروس حوزوی را بهصورت غیرحضوری و خارج از نظام حوزه خواند و آیا در این صورت تکلیف ادا شده است؟
مانعی ندارد ولی بهتر است مطابق برنامه های حوزه اقدام نمایند.
ضرورت تعامل و وفاق حوزه های علمیه و مراجع
لطفاً نظر مبارك را پيرامون موضوعات زير بيان فرماييد :الف) ضرورت وفاق و همدلى بين مراجع شيعه.ب) ضرورت تعامل بين علماى حوزه هاى علميّه نجف اشرف و قم مقدّس.ج) اهميّت احترام و حفظ حرمت حوزه هاى علميّه.د) ضرورت هوشيارى در برابر توطئه هاى تفرقه افكنانه دشمنان اسلام و انقلاب.
شك نيست كه شرط پيروزى در تمام فعاليّت هاى اجتماعى اتّحاد وهمدلى است و اين معنى در مورد مراجع و مجتهدين و كسانى كه كارهاى كليدى دارند اهميّت بيشترى دارد. تجربه نشان داده هر زمان اتّحاد و همدلى در كار بوده دشمن نااميد شده است؛ ولى هر وقت بوى اختلاف به مشام دشمن مىرسد جسور و جدى مىشود و به فعاليّت هاى تخريبى دست مىزند و اى كاش اتّفاق و همدلى در الفاظ و شعار نباشد بلكه عملاً به ظهور و بروز رسد. اين نكته نيز لازم به يادآورى است كه اتّحاد و همدلى جز با سعه صدر و گذشت و احترام به افكار يكديگر و عدم تعصّب نسبت به نظرهايى شخصى حاصل نمىشود. و از خدا مىخواهيم كه راه وحدت و اتّحاد را به ما بياموزد و توفيق عمل به آن را بدهد.
مبنای تقسیمات ابواب فقهی
تقسیمات ابواب فقهى بر چه مبنایى است؟ اگر مبناى تقسیم بندى، مسائلى از قبیل عبادات، حقوق قضایى جزایى، اجتماعى، خانوادگى، فردى باشد چگونه است؟ گروهى مبناى تقسیمات را مثلا قصد تقرّب و عدم آن مى دانند و گروهى لفظى و غیر لفظى مى دانند. در هر صورت آیا مى توان تقسیمى جامع ارائه داد که بابهاى هم سنخ در یک مقوله قرار گیرند؟
معروف در میان فقها این است که ابواب فقه را به سه الى چهار بخش تقسیم مى کنند: الف) عبادات به معناى اخص، ب) معاملات به معناى اعمّ، ج) عقود و ایقاعات (معاملات به معناى اخص)، د) سیاسات و مرحوم محقّق در شرایع آن را به چهار باب تقسیم کرده: عبادات (ده کتاب)، عقود (پانزده کتاب)، ایقاعات (یازده کتاب)، احکام (دوازده کتاب).
فراگیری فلسفه از نظر شرع
نظرتان در مورد فلسفه چیست؟ آیا با فلسفه نوین موافق هستید؟ منظور از ذکر این سؤال توضیح درباره فلسفه نیست، بلکه تجسّس مى باشد، چون مشاهده مى شود که برخى از علما با فلسفه مخالف هستند.
فراگرفتن فلسفه براى کسانى که پایه هاى اعتقادى خود را محکم کرده اند نه تنها ضررى ندارد، بلکه کمک به پیشرفت فکرى نیز مى کند، ولى باید آن را نزد استاد متعهّدى فرا گرفت.
رفت و آمد طلاب در اتاق های یکدیگر بدون اجازه
هر یک از اطاق هاى مدارس علمیّه به یک طلبه اختصاص داده شده است. بعضى از طلاّب علوم دینى هر وقت دلشان خواست وارد اتاق دیگرى شده، و به استراحت یا مطالعه مى پردازند. آیا کسى که اتاقى به او مى دهند، حق دارد دیگرى را راه ندهد؟ آنها مى گویند: «اتاق و مدرسه مال امام زمان(علیه السلام) است، و هر طلبه اى مى تواند از آن استفاده کند،» آیا این سخن صحیح است؟
اتاقى که طبق مقرّرات به طلبه اى داده مى شود، دیگران حق ندارند بدون اجازه او داخل شوند، و از این نظر حکم خانه او را دارد.
دلیل عمامه گذاری با دست علما
آیا مستحب است طلبه به دست علمای دین معمم شود؟ منشأ این سنت کجاست؟
این کار یک نوع تبرک و تیمن است که انجام می شود.
نسبت تأسیس علم اصول به اهل تسنن
آیا این مطلب صحیح است که: « در عصر حضور ائمّه معصومین(علیهم السلام) شیعه به هیچ وجه نیازمند اجتهاد نبوده، لذا هیچ نیازى به علم اصول نداشته است، و بنابراین علم اصول را اهل سنّت بوجود آورده اند و شیعه در عصر غیبت امام زمان ـ عجّل الله تعالى فرج الشریف ـ که به اجتهاد روى آورد، علم اصول را از آنان گرفت، پس اهل سنّت در زمینه علم اصول، هم در تأسیس و هم در تألیف و تدوین پیشتاز بوده اند»؟
قسمت مهمّى از علم اصول از پیغمبر اکرم(صلى الله علیه وآله) و ایمّه معصومین(علیهم السلام) به ما رسیده است; مانند اصل برایت، احتیاط، استصحاب، ابواب تعادل و تراجیح، عامّ و خاص، مطلق و مقیّد و غیر آن، و اصحاب خود را نسبت به این مسایل آشنا فرمودند و بسیارى از علماى شیعه نیز در این راه پیشگام بوده اند، براى اطّلاع بیشتر مى توانید به کتاب «تاسیس الشیعه لعلوم الاسلام» نوشته مرحوم سیّد حسن صدر مراجعه فرمایید; الآن هم علماى شیعه در علم اصول، بسیار مبرّزتر از دیگرانند.
لزوم رعایت شرایط وقف نامه در مدارس علمیه
مدرسه اى در قم (البتّه بعنوان خوابگاه طلبه ها) وجود دارد که، طلبه هاى آن مدرسه در کنار درسهاى حوزوى، به سایر دروس هم مشغولند، مثلا دروس دبیرستان و یا دانشگاه مى خوانند، در حالى که مسئول آن مدرسه در ابتداى ورود هر طلبه، با او در مورد این که در وقف نامه ذکر شده که: «طلبه ها نباید به درسى غیر از دروس حوزه اشتغال داشته باشند»، صحبت مى کند و به ظاهر خود مسئول مدرسه با این کار طلبه ها مخالف نیست و براى رفع مسئولیّت شرعى وقف نامه را مى خواند، حالا این سؤال پیش مى آید که کار طلبه هاى این مدرسه چه حکمى دارد؟
رعایت شرایط وقف نامه واجب است و بدون آن، ماندن طلاّب در آن مدرسه، اشکال دارد.
تقدم تحصیلات حوزوی بر دانشگاهی
تحصیل در حوزه و یا دانشگاه کدام یک واجب تر است، با توجّه به این که عدّه اى از جوانان با استعداد و علاقه مند به علوم اسلامى، بین انتخاب حوزه و دانشگاه مردّد مى باشند؟
تحصیلات حوزوى در شرایط فعلى مقدّم است، البتّه گروهى نیز باید به تحصیلات دانشگاهى بپردازند، تا سایر شئون جامعه اسلامى به صورت آبرومند اداره شود.
عدم رضایت والدین جهت تبلیغ در خارج از کشور
بنده طلبه سال چهارم درس خارج هستم. از اوائل طلبگی زبان انگلیسی می خواندم و الان می توانم با همکاری حوزه، برای تبلیغ بین الملل اقدام کنم و این توانایی را دارم. چون اسلام را سلفی ها و سنی ها ترویج می دهند، با توجه به توانایی که در زبان انگلیسی دارم، احساس ضرورت می کنم که برای تبلیغ خارج از کشور اقدام کنم. اما پدر و مادرم راضی نیستند؟
ابتدا آنها را برای تبلیغ موقت و کوتاه مدت راضی کنید ان شاء الله بعدا برای طولانی مدت یا دائم هم راضی می شوند.
خواندن غیر حضوری درس حوزه و خارج از نظام حوزه
با توجه به این که طلبگی را واجب عینی می دانید می توان دروس حوزوی را به صورت غیر حضوری و خارج از نظام حوزه خواند و آیا در این صورت تکلیف ادا شده است؟
مانعی ندارد ولی بهتر است مطابق برنامه های حوزه اقدام نمایند.

