حکم حنوط زوجه مرحومه که در عدّه وفات است
با توجّه به حرمت خوشبو کردن زن در عدّه‌ی وفات، چنانچه زن فوت کند برای حنوط تکلیف چه می‌باشد؟
زنى كه شوهرش مرده و هنوز در عدّه وفات است، حرام است خود را خوشبو كند؛ ولى اگر بميرد حنوط او واجب است.
اعتکاف با لباسی که از قبل معطر بوده
اگر قبل از رفتن به اعتکاف چادر یا لباسمان رو عطر زده باشیم و با همان وضع اعتکاف رفته باشیم آیا اعتکافمان باطل است؟
در صورتی که آن را به قصد لذت یا حتی بدون قصد لذت بود استفاده کند اشکال دارد.
خمس مازاد دیه‌ی زن
بعضی از شرکت‌ها دیه زن را مساوی مرد می‌پردازند، آیا مازاد دیه زن خمس دارد؟
درصورتی‌که تا آخر سال خمسی مصرف نشود، خمس دارد.
وضو گرفتن بعد از تیمم بدل از غسل برای نماز
آیا وضو گرفتن بعد از تیمم بدل از غسل هم برای نماز حرام است؟
اگر به قصد ورود باشد حرام و بدعت است مگر اینکه به قصد رجاء باشد.
تعهد به دادن امتیاز خاص به خریداران سهام بدون محاسبه سود واقعی معامله
مؤسّسان شرکتى در زمان تأسیس شرکت و براى ترغیب و تشویق مردم به خرید سهام آن، امتیاز خاصی به شرح زیر براى خریداران سهام در نظر می‌گیرند. «درصورتی‌که سهامدارى مایل به فروش سهم خود باشد، مؤسّسان خرید سهام وى را پس از 6 ماه از تشکیل شرکت تضمین نموده و علاوه بر پرداخت ارزش اسمى سهم سالانه، مبلغى معادل 20% قیمت سهام به‌عنوان ارزش‌افزوده به وى پرداخت خواهند کرد.»برخى از سهامداران به علّت وجود چنین امتیازى، اقدام به خرید سهام شرکت موردنظر می‌نمایند. با توجّه به وجود شبهه شرعى براى برخى از مؤسّسان و خریداران سهام، خواهشمند است نظر مبارکتان را در خصوص پرسش‌های ذیل اعلام فرمایید: 1ـ مؤسّسان شرکت، 20% موردنظر را تحت عنوان «ارزش‌افزوده» مطرح نموده‌اند. با توجّه به اینکه هنگام پرداخت این مبلغ در مورد این موضوع که 20% به ارزش سهم افزوده‌شده، یا نه تحقیق و بررسى صورت نمی‌گیرد و برفرض انجام بررسى، نتیجه دیگرى عاید می‌شود (بدین معنا که ارزش واقعى سهم کمتر از مجموع مبلغ اسمى سهم و 20% موردنظر می‌باشد)، تعهّد مزبور از جهت شرعى چه حکمی‌دارد؟2ـ حکم شرعى پرداخت یا دریافت ارزش‌افزوده تضمین‌شده، بدون اینکه مبتنى بر معامله خاصی بوده و سود واقعى آن معامله محسوب شود، چیست؟
1. این تعهّد اشکالى ندارد و لازم الوفاست. 2. هرگاه تعهّد کرده‌اند آن سهام را به این قیمت خریدارى کنند، باید به این تعهّد عمل شود.
خمس حج بذلی
کسی که حجی به او بذل شده است آیا نسبت به خمس آن تکلیفی دارد؟
هرگاه شخصى هزينه حج ديگرى را بپردازد و باذل اهل وجوهات شرعيّه نباشد، چنانچه يقين به وجود خمس در پول مزبور نباشد حج او اشكالى ندارد و اگر يقين به وجود خمس در آن دارد، لازم است خمس آن را بپردازد.
حکم خواست اجرای لعان توسط زوجین از سوی دادگاه
چنانچه زوجه شاکى نباشد، و زوج نیز تقاضاى لعان ندارد و مسأله لعان را نمى داند؛ آیا دادگاه وظیفه دارد از آن ها بخواهد تا لعان انجام شود؟
در صورتى که زوج شکایت کند و شهود لازم را نداشته باشد، حاکم باید طریقه لعان را به او بیاموزد.
پرداخت نصف دیه مرد از بیت المال در قصاص مردی که زنی را کشته
از جایی نقل شده است که «چنانچه مردی زنی را به قتل برساند و خانواده زن بخواهند قصاص کنند، باید نصف دیه مرد را بپردازند و اگر توانایی پرداخت نداشته باشند در صورت اجازه حاکم شرع می توان از بیت المال مبلغ مذکور را پرداخت و قصاص را به بر مرد قاتل جاری کرد» آیا چنین کار شرعا التزام دارد؟
لزومی ندارد که تفاوت دیه را از بیت المال بپردازند مگر در جایی که ترک قصاص سبب فتنه ای در آنجا گردد.
روزه‌ی زن مستحاضه
روزه گرفتن برای زن مستحاضه چه حکمی دارد؟
روزه زن مستحاضه صحيح است. مستحاضه قليله نيازي به غسل کردن ندارد ولي مستحاضه کثيره در صورتي روزه او صحيح است که غسل نماز مغرب و عشاي شبي که می‌خواهد فرداي آن را روزه بگيرد به‌جا آورد و همچنين غسل‌های روزي را که روزه است (بنا بر احتياط واجب).
مخلوط شدن مال غصبی با مال دیگر
در صورتی که مال غصبی با مال دیگری مخلوط شود وظیفه چیست؟
هرگاه مالى را كه غصب كرده با چيز ديگرى مخلوط شود، چنانچه جدا كردن آنها ممكن باشد بايد جدا كند و به صاحبش برگرداند، هر چند زحمت داشته باشد.
نزدیکی با میت بعد از غسل میت
زنی مرده و غسل آن داده‌شده و بعد از غسل کسی با آن زن مرده نزدیکی کند غسل میت آن، چه حکمی‌خواهد داشت و تکلیف چیست؟
غسل واجب نمی‌شود هرچند احتیاط مستحب تجدید غسل میت است.
انجام تقصیر عمره مفرده در شب
آیا تقصیر عمره مفرده در شب اشکال دارد؟
تقصیر در شب در عمره مانعی ندارد و اعمال ایشان صحیح است و از احرام خارج می‌شود.
حکم اشتغال در بانکی که عقود آن صوری است
اینجانب مقلّد حضرتعالى بوده و در یکى از بانکها مشغول به کار هستم متأسّفانه از سال 1373 به این طرف، ایجاد سیاست سود آورى بانک و پرداخت تسهیلات به روش مانده، باعث گردید که چندان نظارتى بر عقود اسلامى انجام نگیرد. لذا برخى از عقدها، عمداً یا سهواً، با اطّلاع یا بدون اطّلاع، به صورت صورى انجام مى گیرد، و اثر وضعى این جریان در زندگى ما به وضوح آشکار گریده است امروز که حقیر براى جنابعالى نامه مى نویسم یقین دارم که درآمد بانک مخلوطى از حرام و مباح است و حقوق ما نیز مستقیماً از درآمد همین تسهیلات پرداخت مى شود با توجّه به این که براى اینجانب هیچ چیز جز رضاى پروردگار مهمّ نیست، و حتّى در صورتى که گرفتن این حقوق کراهت داشته باشد، حاضر به ادامه کار نیستم، لطفاً به دو سؤال زیر پاسخ دهید: اوّلا: آیا صحیح است که با این وضعیّت به کار در بانک ادامه دهم؟ثانیاً: کار در مؤسّسات وابسته به بانک، که درآمد و هزینه آن از محلّ دیگرى تأمین مى شود، چه حکمى دارد؟
کار کردن در بخشى که سود را با عقود صورى مى گیرند، جایز نیست ولى در بخشهاى دیگر اشکالى ندارد و حقوقى که به شما مى دهند، اگر در مقابل کار حلال باشد و یقین به حرام بودن عین آن حقوق نداشته باشید، اشکالى ندارد.
بیان فتاواى مراجع معروف در جلسات عمومی
در جلساتی که به شرح و تبیین احکام مى‌پردازند، علیرغم اینکه حاضران در جلسه، مقلّد مراجع مختلف هستند، بیان فتواى یکى از مراجع محترم، بدون اینکه نام آن مرجع تقلید را برده شود برگزار می‌گردد حال اگر کسانى که مقلّد آن مرجع تقلید نیستند، بدون توجّه به آن فتوا عمل کنند، آیا مسئولیتی متوجّه گوینده مىباشد؟ راه جبرانش چگونه است؟
در چنین جلساتى که مقلدین مراجع مختلف وجود دارند، لازم است فتاواى مراجع معروف را، اگر باهم تفاوتى دارد، تبیین کند؛ در غیر این صورت مسئولیت دارد.
حکم شرعی استفاده از کارت های اعتباری بانکی
در دو دهه اخير در نظام اقتصادى و بانكى كشور ما استفاده از كارتهاى الكترونيكى بانكى به جاى وجه نقد در مبادلات و خريدهاى روزانه افراد رواج يافته است. و اين كار از لوازم نظام بانكى كشور شمرده شده، و استقرار آن به جهات مختلف به نفع اجتماع است. از جمله اين منافع براى دولت صرفه جويى در هزينه هاى چاپ و نشر اسكناس (كه در سال 82 به ميزان 14 ميليارد و 600 ميليون تومان اعلام شده است) وجمعآورى و امحاء اسكناسهاى فرسوده، صرفه جويى در هزينه هاى برقرارى امنيّت براى نقل و انتقال پول در جامعه، صرفه جويى در هزينه هاى مصروفه براى مقابله با شيوع بيمارىهاى مختلف كه از طريق دست به دست شدن پول بين مردم است و براى بانكها، استقرار روش استفاده از كارت به جاى اسكناس موجب تمركز سرمايه هاى كشور نزد بانكها مىشود، و بدين ترتيب توان سرمايه گذارى بانكها افزايش يافته وموجب تثبيت وضعيّت اقتصادى، رشد سرمايه گذارى، افزايش موقعيّت هاى شغلى ورفاه براى مردم مىگردد، و بالاخره مردم از طريق برخوردارى از خدمات بانكى24 ساعته، پرهيز از مراجعات مكرّر به بانكها براى دريافت و پرداخت وجه نقد، صرفه جويى در هزينه رفت و آمدهاى اضافى، رعايت بيشتر بهداشت اجتماعى، افزايش امنيت فردى و دسترسى دائمى به نقدينگى، و امثال آن از اين ابزار جديد منتفع مىگردند. البتّه استقرار اين سيستم در جامعه مستلزم هزينه هاى هنگفت سخت افزارى، نرم افزارى و تربيت نيروى انسانى از يك سو، و صرف هزينه هاى فرهنگسازى براى جلب نظر مردم در استفاده از اين روش سودمند است اكنون بانكها در زمره خدماتى كه در قالب ارائه خدمات كارتهاى بانكى در اختيار مشتريان خود قرار داده اند، ارائه خدمات كارتهاى اعتبارى و نقدى است. در ارائه خدمات كارتهاى اعتبارى؛ در واقع تأمين منبع مالى نيز به عهده بانك مىباشد. و مشترى از اعتبارى كه بانك به وى اختصاص داده به همراه ساير امكاناتى كه از طريق استفاده از خدمات كارت به وى داده مىشود استفاده مىنمايد و در دوره هاى مشخص و مورد توافق، اصل مبلغ استفاده شده از اعتبار را به همراه مبلغى به عنوان كارمزد كه ميزان آن معمولاً بر اساس درصدى از اصل مبلغ اعتبار تعيين مىگردد به بانك بازپرداخت مىكند. اين بانك به عنوان يكى از بانكهاى رسمى و خصوصى كشور اقدام به صدور كارت اعتبارى نموده، و بابت اين خدمات هزينه هاى ذيل را به عنوان كارمزد در قرارداد صدور كارت درج نموده، و از مشتريان خود اخذ مىنمايد : الف) كارمزد هزينه خريد با كارت اعتبارى معادل 1% مبلغ خريد. ب) كارمزد دريافت وجه نقد با كارت اعتبارى معادل 5/2% مبلغ وجه دريافت شده. ج) كارمزد تقسيط براى بازپرداخت اعتبار استفاده شده معادل 5/1% در ماه. د) جريمه تأخير دربازپرداخت اعتبار استفادهشده ظرف مهلت مقرر معادل4% درماه. مستدعى است نظر خود را در موارد زير اعلام فرماييد : الف) نظر حضرتعالى در خصوص ارائه خدمات كارتهاى بانكى خصوصاً كارتهاى اعتبارى چيست؟ب) آيا قالب عقد جعاله را براى ارائه خدمات كارت موجّه مىدانيد؟
در صورتى كه واقعاً خدمات قابل ملاحظه اى كه در عرف داراى ارزش است ارائه شود و سود اضافى در برابر آن خدمات گرفته شود مانعى ندارد ومىتواند تحت عنوان عقد جعاله مندرج گردد؛ ولى اگر خدمات صورى است، يا در بعضى موارد خدمتى وجود ندارد و تنها سود پول گرفته مىشود، ربا و حرام است. ضمناً جريمه ديركرد با موازين شرع سازگار نيست، چون نوعى ربا محسوب مىشود و خدمات خاصّى در برابر آن نيست.
