عدم جواز غیبت کفّار غیر محارب
با توجه به اینکه آیه شریفه «وَ لایَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بعضاً» (حجرات/12) شامل حال کفار نمیشود، آیا غیبت کفار غیر محارب جایز است؟
آیه شریفه شامل کفار نمیشود ولی نفی غیر هم نمیکند و از روایات عام و دلیل محفوظ بودن عِرض افرادی که جانشان و مالشان محفوظ است به دست میآید که غیبت کفار غیر حربی جایز نیست.
شرط نبودن قصد غیبت در صدق عنوان غیبت
بعضی از فقها معتقدند که در صدق عنوان غیبت نیت نیز شرط است یعنی متکلم باید قصد غیبت هم داشته باشد و الا غیبت صدق نمیکند. به نظر مبارک شما قصد شرط است؟
قصد غیبت شرط نیست و به تعبیر دیگر هرگاه آنچه میگوید مصداق غیبت باشد قصد هم خودبهخود حاصلشده است.
حکم انتقاد از شخص غائب در صورت عدم شناخت او
اگر منتقد شخص غائب را نشناسد، ولى شنونده انتقاد، آن شخص را بشناسد مثلاً فردى جنسى را از مغازهداری خریده است؛ شخصى که مغازهدار را نمیشناسد عیوب جنس خریداریشده را تذکّر میدهد و جملاتى از این قبیل میگوید: «آن مغازهدار کلاهبردار است»، «خائن است»، «سَرَت کلاه گذاشته» این کار چه حکمی دارد؟
این کار جایز نیست; مگر اینکه عمل او ظاهر و آشکار، یا در مقام مشورت و رفع ظلم بوده باشد.
غیبت و تهمت شخص بدعتگذار
آیا به شخصی که بدعتگذار است میشود غیبت و تهمت زد؟
تهمت جایز نیست ولی اگر به صورت علنی بدعتی را در دین وارد کرده و انجام می دهد غیبت او اشکالی ندارد و درهرحال باید او را نسبت به احکام دین ارشاد کرد و به صورت معقول نهی از منکر نمود.
حکم بدگفتن از یک شهر یا یک گروه
چنانچه مثلاً گفته شود مردم فلان شهر یا گروه بد هستند آیا این غیبت بهحساب میآید؟
اگر آنها واقعاً خوب هستند و او نسبت بدی داده تهمتزده و اگر بد هستند و مخاطب نمیدانسته غیبت کرده است.
حکم غیبت کودک
آیا غیبت کودک جایز است؟
اگر کودک، خوب و بد را میفهمد و از اینکه پشت سر او حرف زده شود ناراحت میشود باید از این کار خودداری شود.
منظور از شناخت در احکام غیبت
شناختی که در بعضی از احکام مانند غیبت موضوعیت دارد چگونه حاصل میشود؟ آیا صرف شنیدن اسم یا دیدن تصویر فرد هم صدق شناخت میکند؟
صرف اسم و دیدن تصویر درصورتیکه نتواند تطبیق کند شناخت محسوب نمیشود (شناخت این است که بگوید فلانی را میشناسم مثلاً اگر تصویر او را ببیند بگوید فلانی است.)
حکم غیبت از مسئول اداره
غیبت کردن از مسئول اداره یا کارمندى که خلافى مرتکب شده است چه حکمی دارد؟
اگر بهقصد نهى از منکر باشد و اثر داشته باشد لازم است.
موارد جواز غیبت
موارد جواز غیبت کدام است؟
غیبت کردن تنها در مواردی از قبیل دادخواهی در برابر ظلمهایی که به انسان شده و مشورت دادن به افراد و مواردی که نهی از منکر تنها از همین راه باشد مجاز است.
حکم گفتگو در مورد آدابورسوم شهرها و قبائل
آیا گفتگو دربارهی آدابورسوم، گفتار، کردار، طرز لباس پوشیدن، شکل ظاهرى و ادا درآوردن روستاییها، شهریها و قبایل گوناگون ایران و سایر کشورها غیبت محسوب میشود؟
اگر بهقصد عیبجویی و مسخره کردن نباشد اشکالى ندارد.

