حکم تنقیه میّت
در بعضى از مناطق کشور، ميّت را تنقيه می‌کنند تا داخل شكم او تميز شود این کار چه حکمی دارد؟
اگر در موردى باشد كه يقين دارند كفن نجس می‌شود براى جلوگيرى از نجاست كفن مىتوان اين كار را كرد والا جايز نيست.
حکم دریافت اجرت برای جفت گیری حیوان نر
در بعضى از مناطق کشور، صاحب حیوان نر از صاحب حیوان ماده در قبال جفت گیرى اجرت مى گیرد، این کار چه حکمی دارد؟
در فرض سؤال، به عنوان حقّ الزّحمه مانعى ندارد.
مالکیت اموالی که از طرف زوج در ضمن عقد به‌عنوان جهیزیه داده‌شده
در بعضى از مناطق طبق عرف محل، در حین عقد زوجه قید می‌گردد که اجناسى به‌عنوان جهیزیه از سوى زوج تهیه و تحویل خانواده زوجه گردد و پس از تحویل به‌عنوان مال پدرى صورت‌جلسه و همراه زوجه به خانه شوهر فرستاده می‌شود، بعداً در مالکیت آن اختلاف می‌شود، با توجّه به اینکه از نیت زوج در حین تهیه و تحویل اجناس اطّلاعى نیست، اجناس متعلّق به کیست؟
در فرض مسئله مالک تمام آنها زوجه است.
فروش علف‌های مراتع اطراف روستا که بین اهالی تقسیم‌شده
در بعضى از مناطق روستایى مرسوم است که مردم، کوه و صحرا و مراتع را بین خود تقسیم می‌کنند و در آنجا کشت می‌کنند و از علف‌های آن استفاده می‌کنند، با توجّه به این موضوع اگر کسى علف‌های محدوده شخص دیگرى را درو کند آیا صاحب آن محدوده می‌تواند آن علف‌ها را براى خود بردارد یا علف‌های خود را بفروشد و پول آن را بگیرد؟
در فرض سؤال صاحب‌ملک حق دارد علف‌هایى را که بدون اجازه او کنده‌اند را ببرد و یا با گرفتن پول رضایت دهد که دیگری آن علف‌ها را برای خودش بکند.
امانت گذاشتن وقفیات
در بعضى از مساجد شهر اردکان تعدادى قرآن خطّى و حزب قرآن مجید وجود دارد که اکثر آنها خراب و ناقص گردیده و بقیّه در حال از بین رفتن است و حتى ممکن است به سرقت برود آیا جایز است که به‌عنوان امانت به نام همان مسجد در موزه اردکان نگهدارى شود؟
اگر در مسجد قابل‌استفاده نیست یا در حال از بین رفتن است میتوان آن را تبدیل به احسن کرد یعنى به موزه یا غیر موزه بفروشند و به‌جای آن قرآن نو خریدارى کنند و وقف آن مسجد کنند.
نگهداری کتب و وسایل قدیمی مسجد در موزه
در بعضى از مساجد تعدادى قرآن خطّى و حزب قرآن مجید وجود دارد که اکثر آنها خراب و ناقص گردیده و بقیّه در حال از بین رفتن است و حتى ممکن است به سرقت برود آیا جایز است که به‌عنوان امانت در موزه نگهدارى شود؟
اگر در مسجد قابل‌استفاده نیست یا در حال از بین رفتن است میتوان آن را تبدیل به احسن کرد یعنى به موزه یا غیر موزه بفروشند و به‌جاى آن قرآن نو خریدارى کنند و وقف آن مسجد کنند.
قرار گرفتن صف مردان در طبقه بالا
در بعضى از مساجد اعتکاف در طبقه بالا برگزار می‌گردد. قرار گرفتن مردان معتکف به هنگام نماز جماعت در طبقه بالا، درحالی‌که زنان در طبقه زیرین آن مکان واقع‌شده‌اند، چه حکمى دارد؟
درصورتی‌که بین آنها حجابى باشد، مانعى ندارد مشروط بر اینکه اتصال از طریق مردان انجام‌شده باشد.
نگهداری کتب و وسائل قدیمی مسجد در موزه
در بعضى از مساجد، تعدادى قرآن خطّى وجود دارد كه اكثر آنها خراب و ناقص شده و بقيّه در حال از بين رفتن است و حتى ممكن است به سرقت برود، آيا جايز است كه به عنوان امانت در موزه نگهدارى شود؟
اگر در مسجد قابل استفاده نيست يا در حال از بين رفتن است مىتوان آن را تبديل به احسن كرد يعنى به موزه يا غير موزه بفروشند و به جاى آن قرآن نو خريدارى كنند و وقف آن مسجد كنند.
مصرف نذوراتی که برای عَلَم نذر شده اند
در بعضى از روستاها مرسوم است که در دهه محرّم عَلَمى درست مى کنند و خانه به خانه مى گردانند و اهل روستا نذوراتى جهت این علم مى دهند، این نذورات متعلّق به چه کسى است؟
متعلّق به مراسم عزادارى سید الشّهدا و هزینه هاى مختلف آن است.
اجاره موقوفه به کمتر از اجرت المثل
در بعضى از روستاها املاک وقفى از قبیل باغات، زمین و آب وجود دارد که اداره اوقاف آنها را به نصف اجاره مى دهد و مال الاجاره را هم به آن قریه اى که واقف، وقف مسجد آن کرده، یا نمى دهد یا قسمتى از آن را مى دهد، آیا عالم و یا معتمدین مى توانند اعتراض نمایند؟
مال موقوفه را نمى توان به کمتر از اجرت المثل اجاره داد، و اگر کار خلافى صورت گرفته وظیفه دیگران امر به معروف و نهى از منکر است.
حکم تصریح نام امام زمان
در بعضى از روايات، تصريح به نام مبارك امام عصر (عج) حرام يا مكروه شمرده‌شده است، بدین‌جهت برخى نام حضرت را جداى از هم (م ح م د) مىنويسند، آيا اين روايات شامل عصر و زمان ما نيز مى شود؟
در جاى خود گفته‌ایم كه آن روايات شامل زمان ما نمی‌شود؛ و ادلّه آن را در آخر بحث تقيّه از كتاب قواعد الفقهيّه آورده‌ایم.
تجویز داروهای پرخطر برای درمان
در بعضى از بیماری‌ها، مثل برخى عفونت‌های نه‌چندان مهم، پزشك جهت تسريع بهبودى بيمار، يا اطمينان از اينكه داروى تجويزى وى بسيار قوى است و در مورد خيلى از عفونت‌ها می‌تواند مؤثر باشد، يا به خاطر اينكه از هزينه درمان بيمار و مراجعات مكرّر وى بكاهد، اقدام به تجويز داروهايى می‌کند كه ضررهاى آن كاملاً شديد و به اثبات رسيده است و اين در حالى است كه شايد بتوان از طريق داروهاى ديگر، كه ضرر بسيار كمترى دارد، ولى ممكن است با عدم اطمينان كامل و هزينه زيادتر همراه باشد بيمار را معالجه نمود. با چنين فرضى، بهترين كار چيست؟ انتخاب راه سريع و پرخطر، يا راه کم‌خطر و احياناً دير اثر؟
انتخاب راه دو لازم است.
اجبار بیماران به معاینه شدن توسط دانشجویان
در بعضى از بیمارستان‌ها، از دانشجويانى كه دوره عملى آشنايى باکارهای پزشكى را می‌گذرانند می‌خواهند كه بيماران مراجعه‌کننده را معاينه كنند و قصدشان تعليم امور درمانى است، بفرماييد:۱. در صورت عدم رضايت بيماران، آيا میتوان آنان را به‌نوعی مجبور به معاينه نمود؟ مثل‌اینکه پزشك معالج اصلى بگويد: «اگر از معاينه دانشجویان ممانعت نمايى، تو را معالجه و درمان نخواهم كرد.» اين كار چه حكمى دارد؟۲. اگر اقدام فوق فقط در مورد ضرورت تعليم جايز باشد، مورد ضرورت كدام است؟
۱. كسى را نمی‌توان مجبور به معاينه كرد، ولى اگر درمان، فورى و واجب نباشد و طبيب درمان را مشروط به اجازه معاينه كند و او هم اين شرط را بپذيرد، مانعى ندارد از اين راه وارد شود.۲. منظور از ضرورت این است که اگر این معاینات صورت نگیرد دانشجویان طب نمی‌توانند اطّلاعات خود را کامل کرده و جان مسلمانان را از خطر نجات دهند.
